ویتیگ، گئورگ

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

ویتیگ، گِئورگ (۱۸۹۷ـ۱۹۸۷م)(Wittig, Georg)

گئورگ ویتیگ
Georg Wittig
زادروز برلین ۱۸۹۷م
درگذشت ۱۹۸۷م
ملیت آلمانی
تحصیلات و محل تحصیل کاسل و ماربورگ
شغل و تخصص اصلی شیمی‌دان
سمت استاد (از ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۴م، در فرایبورگ و از ۱۹۴۴ تا ۱۹۵۶م، در توبینگن و از ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۷م، در هایدلبرگ) 
گروه مقاله شیمی و بیوشیمی
جوایز و افتخارات جایزه نوبل شیمی (۱۹۷۹م) به سبب عرضه روش سنتز اولفین‌ها (آلکن‌ها) از ترکیبات کربونیل
ويتيگ، گِئورگ

شیمی‌دان آلمانی. جایزۀ نوبل شیمی ۱۹۷۹ را به‌سبب عرضۀ روش سنتز اولفین‌ها[۱] (آلکن‌ها[۲]) از ترکیبات کربونیل[۳] به‌دست آورد. این واکنش را غالباً سنتز ویتیگ[۴] می‌نامند. در برلین زاده شد و در کاسل[۵] و ماربورگ[۶] درس خواند. از ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۴، در فرایبورگ[۷] و از ۱۹۴۴ تا ۱۹۵۶، در توبینگن[۸] و از ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۷، در هایدلبرگ[۹] استاد بود. در واکنش ویتیگ، که برای اولین‌بار آن را در ۱۹۵۴ تبیین کرد، یک ترکیب کربونیل[۱۰] (آلدهید[۱۱] یا کتون[۱۲]) با یک ترکیب فسفردار آلی[۱۳] (آلکیلیدین تری فنیل فسفران[۱۴]، (C۶H۵)۳ P=CR۲ واکنش می‌کند که در آن، R اتم هیدروژن یا رادیکال آلی[۱۵] است. گروه آلکیلیدین[۱۶](=CR۲) در این معرف[۱۷] با اتم اکسیژن در گروه کربونیل[۱۸]وارد واکنش می‌شود و هیدروکربنی[۱۹] با پیوند دوگانه، به‌صورت اُلفین[۲۰] (الکن[۲۱])، تشکیل می‌دهد. در حالت کلی:

۳(C۶H۵)  P=CR۲ + R۲CO → (C۶H۵)۳ PO + R۲C=CR۲

این واکنش عمدتاً برای سنتزهای آلی[۲۲]، ازجمله ساخت اسکوالن[۲۳]، پیش‌ماده سنتزی کلسترول[۲۴]، و ویتامین د۳ استفاده می‌‌کنند.

 


  1. ↑ olefins
  2. ↑ alkenes
  3. ↑ carbonyl
  4. ↑ witting synthesis
  5. ↑ Kassel
  6. ↑ Marburg
  7. ↑ Freiburg
  8. ↑ Tübingen
  9. ↑ Heidelberg
  10. ↑ carbonyl compound
  11. ↑ aldehyde
  12. ↑ ketone
  13. ↑ organic phosphorus
  14. ↑ alkylidenetriphenylphosphorane
  15. ↑ organic radical
  16. ↑ alkylidene group
  17. ↑ reagent
  18. ↑ carbonyl group
  19. ↑ hydrocarbon
  20. ↑ olefin
  21. ↑ alkene
  22. ↑ organic synthesis
  23. ↑ squalene
  24. ↑ cholesterol