پردیس، شهر
پردیس، شهر Pardis, city
واقع در استان تهران، شمال شهرستان پردیس و مرکز اداری این شهرستان. با میانگین ارتفاع 1,950متر از سطح دریا در منطقه‌ای کوهستانی در دامنۀ ارتفاعات جنوبی البرز مرکزی، در فاصلۀ 35کیلومتری شرق مرکز شهر تهران، و بر سر راه تهران به دماوند واقع شده است. در شمال به کوهستان البرز و شهرستان شمیرانات، در شرق به بومهن، در جنوب به منطقۀ حفاظت‌شدۀ جاجرود و پارک ملی خجیر و روستای کرشت، و در غرب به جاجرود محدود شده است. در منطقه‌ای با آب و هوای سرد و خشک کوهستانی با تابستان‌های معتدل و زمستان‌های سرد و برف‌گیر واقع شده. در حال حاضر، شهر پردیس محدوده‌ای به مساحت 4,150 هکتار و حریمی به مساحت 11,172 هکتار دارد. در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 73,363نفر بوده است. مسافرانی که قصد سفر به مازندران از جاده‌های شرقی (دو جادۀ هراز و سوادکوه) را دارند، در ابتدای مسیرشان پس از خروج از شهر تهران، ابتدا از پردیس و بومهن می‌گذرند و سپس در خروجی‌های شهر رودهن به سمت یکی از جاده‌های هراز یا سوادکوه (فیروزکوه) به حرکتشان ادامه می‌دهند.
طرح احداث شهر جدید پردیس به منظور کنترل و اسکان سرریز جمعیت کلانشهر تهران در تاریخ 23 اسفند 1368ش در کنار محور تهران - مازندران در محلی موسوم به آب‌انجیرک توسط هیأت وزیران به تصویب رسید. طرح جامع شهر در سال ۱۳۷۴ برای جمعیتی بالغ بر ۱۵۰هزار نفر، طرح تفصیلی شهر در سال ۱۳۸۳ برای جمعیتی بالغ بر ۱۵۰هزار نفر، و آخرین طرح جامع مصوب این شهر در سال ۱۳۸۴ش برای جمعیتی بالغ بر ۲۰۲هزار نفر به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران رسیده است. پردیس در 12 فاز طراحی و ساخته شده؛ دو فاز نخست آن در سال‌های دهه‌های 1360 و 1370ش ساخته و به بهره‌برداری رسید و فازهای بعدی با طرح مسکن مهر در دورۀ ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، از میانۀ دهۀ 1380ش آغاز شد و گسترش یافت. شهرداری پردیس در اواخر سال 1382ش دایر شده است و هم‌اکنون سه منطقۀ شهری را مدیریت می‌کند. بیشتر فازهای پردیس مسکونی بوده و تعدادی نیز برای کاربری‌هایی نظیر صنعت، توریست و تحقیقات اختصاص داده شده‌اند. در حال حاضر برخی از فازهای مسکونی پردیس هنوز به صورت کامل تکمیل نشده و در دست احداث هستند.
10 فاز پردیس فازهای مسکونی و فازهای 6 و 7 آن غیرمسکونی هستند: فاز 1 که قدیمی‌ترین فاز پردیس است شامل 5 محله می‌شود؛ فاز 2 شامل 4 محله است و شهرداری و مسجد جامع شهر پردیس در آن قرار دارند؛ فاز 3 در شرق فاز 1 قرار گرفته و علاوه بر مراکز تجاری و غذافروشی‌ها بخش بزرگی از آن را واحدهای مسکونی تشکیل می‌دهد؛ فاز 4 از غرب به فاز 3 و از جنوب شرق به بومهن می‌رسد و شرقی‌ترین فاز شهر است؛ فاز 5 در مناطق غربی شهر و در شمال عوارضی آزادراه تهران - پردیس قرار دارد، به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می‌شود و شامل واحدهای مسکن مهر است؛ فاز 6 در جنوب آزادراه تهران - پردیس واقع شده و متشکل از ساختمان‌های آموزشی - تحقیقاتی چون دانشگاه آزاد اسلامی و پارک علم و فناوری پردیس است؛ فاز 7 که در ضلع جنوبی جاده قدیم بومهن و جنوب فاز 9 واقع شده دارای مناطق مسکونی نیست و فقط مشاغل و کسب و کار تولیدی، صنعتی و کارگاهی در آن احداث شده است. در حال حاضر بیش از ۴ هزار واحد صنعتی در فاز 7 فعالیت دارند و در حدود ۴۰هزار نفر صنعتگر و تولیدکننده در مناطق صنعتی یاد شده مشغول به کار هستند؛ فاز 8 که به آن درۀ بهشت نیز گفته می‌شود، در جنوب آزادراه تهران - پردیس قرار دارد و شامل آپارتمان‌های مسکونی 5، 4 و 3 طبقه می‌شود؛ فاز 9 در غرب فاز 5 قرار گرفته و شمال ساختمان‌های مسکونی می‌شود؛ فاز 10 که در شمال فاز 4، غرب بومهن و شمال شرق شهر پردیس احداث شده مسکونی و زمین‌های آن متعلق به قوۀ قضائیه است؛ فاز 11 در بخش شمالی آزادراه تهران - پردیس قرار دارد و به صورت ساختمان‌هایی 14 طبقه توسط شرکتی ترکیه‌ای ساخته شده؛ در اواخر دهۀ 1390ش فاز ۱۲ شهر پردیس در نزدیکی روستای واصفجان و در فاصلۀ 5کیلومتری شمال شرق پردیس جانمایی، و از اواخر سال 1399ش کلنگ‌زنی و عملیات اجرایی احداث آن آغاز شده است.