غار چهل چاه
غار چهل چاه (Chehel Chah Cave)
غار طبیعی با آثار سکونت مربوط به دورۀ سلجوقی در استان خراسان جنوبی، شهرستان سربیشه، بخش مود، دهستان نهارجان، روستای چنشت. به همراه غار دیگری، به نام چنشت، که در فاصلۀ 200متری آن قرار دارد، سال 1385ش با شمارههای مختلف در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این دو غار در کوههای شمال روستا، از ارتفاعات جنوبی رشتهکوه باقران، واقع شدهاند. دهانۀ غار رو به جنوب واقع شده و حدود 80 سانتیمتر ارتفاع و 1.5 متر عرض دارد. بیشتر طول مسیر غار از دهلیزهای تنگ و پر پیچ و خم میگذرد که عبور از آنها با دشواری ممکن است. در وسط غار، حوضی ساخته شده از آجر و سنگ وجود دارد. در طول مسیر غار 14 جسد متعلق به افراد بزرگسال و خردسال با آثار حیاتی متفاوتی از قبیل سفال، چوب و پارچه کشف شده است. گمان میرود که از آن به عنوان پناهگاه موقت استفاده شده و به احتمال فراوان این اجساد متعلق به گروهی از علویان است که با حکومت عباسی به مخالفت پرداخته و به این غار پناهنده شدهاند. بر اساس متون تاریخی بیش از 600 سال پیش نخستین بار توسط سید محمد مشعشع که به دنبال اجساد یکی از خویشاوندانش، سید حامد علوی (از اعقاب امام جعفر صادق)، بوده کشف شده است. سید محمد پس از یافتن اجساد، پیکر سید حامد و دو فرزندش را در محل دیگری در روستا دفن کرده که آرامگاه کنونی او، بافت تاریخی روستا و غارهای یادشده امروزه از جاذبههای گردشگری خراسان جنوبی هستند. با وجود موارد مشابه بسیار، محتمل است که دو غار روستای چنشت، از زمانهایی پیش از تاریخهای ذکر شده دارای سابقۀ سکونت انسانی بودهاند.