دوستخواه، جلیل
دوستخواه، جلیل (اصفهان ۱۵ شهریور ۱۳۱۲ – استرالیا ۳ فروردین ۱۴۰۵ش)
| جلیل دوستخواه | |
|---|---|
| زادروز |
اصفهان ۱۳۱۲ش |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات و محل تحصیل | تحصیل در رشته زبان و ادبیات فارسی |
| شغل و تخصص اصلی | ادب پژوه |
| شغل و تخصص های دیگر | شــاهنامه پژوه |
| سمت | استاد دانشگاه های اصفهان تا ۱۳۶۰ |
| آثار | هیمالیا (۱۳۴۲)؛ اوستا کهن ترین سرودها و متن های ایران؛ داستان رستم و سهراب |
| گروه مقاله | ادبیات فارسی |
ادبپژوه و شاهنامهپژوه ایرانی. تحصیلات متوسطه را در اصفهان گذراند و سپس در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی در مقاطع مختلف تا دریافت مدرک دکتری (1347ش) در دانشگاه تهران تحصیل کرد و تا ۱۳۶۰ش استاد دانشگاههای اصفهان بود. اولین کتابش به نام هیمالیا (۱۳۴۲ش) برگزیدهای از اشعار پانزده تن از شاعران اردوزبان هند و پاکستان بود. اوستا کهنترین سرودها و متنهای ایران که گزارش و پژوهشی از گاهان پنجگانۀ زردشت و همۀ متنهای برجاماندۀ اوستای نو است در دو جلد، داستان رستم و سهراب که ویرایش بخشی از شاهنامۀ نقالان است و پژوهشهایی در شاهنامه از دیگر آثار اوست. دوستخواه عمدۀ فعالیت خود را صرف شاهنامه کرده و کتاب حماسۀ ایران، یادمانی از فراسوی هزارهها مجموعۀ مقالاتی از او دربارۀ شاهنامه است و گزارش و ویرایش بنیادهای اسطوره و حماسۀ ایران نوشتۀ جهانگیر کوورجی کویاجی از دیگر کارهای او دربارۀ شاهنامه است. وی در اواخر دهۀ 1360ش به استرالیا مهاجرت کرد و مقالاتش را در مجلات فرهنگی و ادبی داخلی و خارجی به چاپ رساند.
مهمترین و شناختهشدهترین اثر دوستخواه، ترجمه و پژوهش جامع «اوستا؛ کهنترین سرودها و متنهای ایرانی» است. این اثر یکی از کاملترین ترجمههای فارسی از کتاب مقدس زرتشتیان به شمار میرود و شامل ترجمه بخشهای اصلی اوستا از جمله گاهان، یسنا، ویسپرد، وندیداد و خردهاوستا همراه با توضیحات، مقدمهها و پژوهشهای تفصیلی است. این کتاب علاوه بر ترجمۀ متن، حاوی مقدمههای تحلیلی، توضیحهای تاریخی و فرهنگی، واژهنامه و نمایههای تخصصی است و به همین دلیل در میان پژوهشگران ادبیات ایران باستان و مطالعات زرتشتی از منابع مهم و مرجع محسوب میشود. دوستخواه در این اثر تلاش کرده است با بهرهگیری از پژوهشهای ایرانشناسی نوین و منابع معتبر، ترجمهای دقیق و در عین حال قابل فهم برای مخاطب فارسیزبان ارائه دهد و زمینۀ آشنایی گستردهتر خوانندگان با جهانبینی و میراث فکری ایران باستان را فراهم کند.