زوارم
زوارم (Zavarom)
روستایی در دهستان زوارم، بخش مرکزی شهرستان شیروان، استان خراسان شمالی، و مرکز دهستان زوارم. در فاصلۀ 28کیلومتری جنوب غربی شهر شیروان قرار دارد و راه آن در شمال به جادۀ شیروان – بجنورد متصل است. به عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری خراسان شمالی، در درهای سرسبز كه بیش از 20كیلومتر طول دارد و رود زوارم (از ریزابههای رود اترک) در آن در جریان است، واقع شده. این دره یكی از بكرترین ییلاقات خراسان شمالی با جاذبههای طبیعی پرشمار (رود زوارم، چشمههای بسیار، کوههای مرتفع پیرامون، یخدان، آبشار، گل و گیاهان خودرو و باغات میوه) است. زوارم از سطح دریا حدود 1300متر ارتفاع دارد و آبوهوای آن معتدل کوهستانی، با زمستانهای سرد و پر برف و تابستانهای خنک، است. زوارم قدمتی 700ساله دارد و در گذشته مرکز خاننشین منطقه بوده است. از جاذبههای گردشگری و تاریخی این روستا به امامزاده بندار بن عیسی، قزلر قلعه، اوچ دوشی که از سه چشمه کنار هم تشکیل شده است، یخدان و آبشار در حد فاصل دو درۀ شخری و میم لی، منطقۀ شخری با چشمههای متعدد و باغات گردو و آثار برجا مانده از بارج و باروهای خوانین قدیم، درۀ میم لی، منطقۀ چُقر النگ با دو چشمه، تپۀ دستریز ارگ، و مسجد قدیمی میتوان اشاره کرد.
در سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت زوارم 1421نفر بوده است. مردم این آبادی به ترکی خراسانی سخن میگویند و شغل اصلی آنها کشاورزی، باغداری و دامداری است. گندم، جو، گردو، خیار، گیلاس، سیب، انگور، زردآلو و گلابی مهمترین محصولات کشاورزی و باغی زوارم است. این آبادی به عنوان بزرگترین مرکز تولید خیارشور در استان خراسان شمالی شناخته میشود. طبق آمارهای موجود، سالانه بیش از ۳۵۰۰ تُن خیارشور در این روستا تولید میشود و بالغ بر ۶۰ درصد جمعیت محلی از طریق فعالیت در این حوزه امرار معاش میکنند. گياهان دارویی پونه، گل پوپک، آنخ (كاكوتی)، زيرۀ كوهی، بومادران، كما (آنغوزه) و موسیر دارد نیز از صادرات زوارم است. زوارم امکانات متعددی چون اقامتگاههای اجارهای، آلاچیق در قسمتهای طبیعی و جاهای دیدنی، سرویس بهداشتی عمومی، خواروبارفروشی، نانوایی، مسجد و حسینیه، کتابخانۀ عمومی، مدرسۀ ابتدایی و دبیرستان دورۀ اول، و دستگاه خودپرداز اسکناس دارد.