قلعه جلال الدین

قلعه جلال‌الدین (Jalal al-Din Castle)

بقایای دژی تاریخی مربوط به دورۀ سلجوقیان در استان خراسان شمالی، شهرستان گرمه. بر فراز تپۀ سنگی مرتفعی مشرف به جادۀ جاجرم – گرمه و در 5کیلومتری شهر گرمه واقع شده است. براساس مشخصات معماری و آثار به دست آمده از آن، به نظر می‌رسد که از دژهای نظامی دورۀ سلجوقیان باشد. در سال ۱۳۵۶ش به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. چشمۀ آب شيرينی هم موسوم به چشمۀ جلال‌الدين در پايين تپه، و جنوب غربی قلعه وجود دارد كه آب آن به طرف جنوب شرق و به سمت دشت‌های جاجرم در جریان است. «سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» با هدف احیای قلعۀ جلال‌الدین به عنوان موزه از سال 1386ش، مطالعه و مرمت قلعه را به طور متمرکز آغاز کرد و در خرداد سال ۱۳۹۰ این بنا با عنوان موزۀ معرفی شخصیت‌های جلال‌الدین مشهور تاریخ ایران با تأکید بر شخصیت جلال‌الدین خوارزمشاه افتتاح شد. با این وجود انتساب قطعی قلعه به شخصیت اخیر و حتی زمان دقیق ساخت آن معلوم نیست؛ اگرچه می‌توان گفت که ساخت قلعه در سده‌های 6 یا 7ق صورت گرفته است. در زمان مرمت قلعه از پایین تپه تا ورودی قلعه پلکانی از سنگ و ملات بتون برای رفت‌وآمد گردشگران ساخته‌اند. همچنین به منظور رفاه گردشگران امکاناتی چون سرویس بهداشتی، پارکینگ و سفره‌خانۀ سنتی در کنار چشمۀ جلال‌الدین تعبیه شده است.