سنگ افراشت های قریخ قیزلار
سنگ افراشت های قریخ قیزلار
این کتیبه در استان آذربایجان شرقی، در شمال شرقی شهرستان سراب و در نزدیکی روستای نشتبان واقع شده. پاییندست کتیبه اورارتویی قیرخ قیزلار، در فاصلهای حدود ۲۰۰ متر، مجموعهای از سنگافراشتها قرار دارد که از مهمترین عناصر باستانشناختی این محوطه به شمار میآیند. این سنگافراشتها در دو سوی رودخانه دیده میشوند و در محلی واقع شدهاند که از نظر تاریخی، طبیعی و آیینی اهمیت ویژهای دارد. گستره این مجموعه بهصورت خطی و پراکنده در بستر و حاشیه رودخانه امتداد یافته و شمار آنها در گزارشهای محلی و توصیفهای میدانی، بیش از ۴۰ سنگ و حتی تا حدود ۱۲۰ قطعه نیز ذکر شده است. همین پراکندگی و اختلاف در شمارش، نشان میدهد که با مجموعهای روبهرو هستیم که در طول زمان بخشی از آن آسیب دیده، جابهجا شده یا از میان رفته است.
این سنگافراشتها در میان مردم محلی به نام «چهل دختر» نیز شناخته میشوند. روایت عامیانهای که درباره آنها رواج دارد، چنین میگوید که این سنگها در اصل چهل انسان بودهاند که بر اثر سرپیچی از حقیقت یا نافرمانی از فرمان الهی، به سنگ تبدیل شدهاند. البته این باور، ماهیتی افسانهای و مردمی دارد و نباید آن را بهعنوان واقعیت تاریخی پذیرفت، اما از نظر مردمشناسی ارزشمند است؛ زیرا نشان میدهد که این محوطه نهفقط یک مکان باستانی، بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و شفاهی مردم منطقه نیز هست.