چشمه های تراورتن ساز
چشمه های تراورتن ساز
این چشمهها در جنوب گلپایگان، استان اصفهان قرار دارد. آب این چشمهها هنگام عبور از لایههای سنگی درون زمین، مقداری مواد معدنی را با خود حل میکند. وقتی آب به سطح زمین میرسد و در تماس با هوا قرار میگیرد، بخشی از این مواد بهتدریج تهنشین میشود و لایههایی از سنگ آهکی روشنرنگ به نام تراورتن را به وجود میآورد.
این فرایند به مرور زمان باعث شکلگیری برجستگیها، سکوهای سنگی و گاه حوضچههای کوچک طبیعی در اطراف چشمه میشود. جریان آرام و پیوسته آب در کنار رسوب این مواد معدنی، چشماندازهایی پلکانی و لایهلایه ایجاد میکند که از ویژگیهای شناختهشده چشمههای تراورتنساز است.
وجود این چشمهها علاوه بر ارزش طبیعی، در گذشته برای تأمین آب دام و کشاورزی محلی نیز اهمیت داشته است. همچنین سنگ تراورتن که در اطراف چنین چشمههایی شکل میگیرد، در بسیاری از مناطق ایران به عنوان سنگ ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرد. در مجموع، چشمههای تراورتنساز جنوب گلپایگان نمونهای از پیوند میان فعالیتهای طبیعی زمین و شکلگیری چشماندازهای خاص در ناحیه زاگرس مرکزی به شمار میآیند.