امامزاده حمزه رضا (شیروان)
امامزاده حمزهرضا (شیروان)
بنای آرامگاهی مربوط به دورۀ غزنویان، در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان، شهر زیارت. این شهر که به دلیل وجود بقعۀ امامزاده حمزهرضا به این نام شهره شده در 6.5کیلومتری شمال غربی شهر شیروان، و در يک كيلومتری جادۀ اصلی شيروان به بجنورد، قرار دارد. اهالی منطقه شخصیت مدفون در این بقعه را برادر امام رضا میدانند، اما براساس نظر پژوهشگران وی ابوالقاسم حمزه بن محمد ابی جعفر بن موسی بن احمد بن محمد الاعرابی بن القاسم بن حمزه بن الامام موسی الکاظم است. ابوالقاسم و همچنین پدرش نقابت سادات توس و خراسان را به عهده داشتهاند. این شخص نزد پادشاهان سامانی معتبر بوده و با نویسندگان و وزرای آنها معاشرت داشته است. بنای امامزاده در فروردین ۱۳۴۶ش بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مشخصات مجموعه
اين بنا مجموعهای مركب از حرم چهارگوش به طول هر ضلع 8متر است كه با واحدهای پيرامون بهوسيلۀ درگاههايی با عمق زياد در ارتباط است. ارتفاع مقبره تا زيرگنبد 7.5متر و بلندی آن حدود 8.5متر است كه تماماً از آجر و گچ و چوب ساخته شده است. در حاشیۀ جنوبی بقعه ایوان مستطیلشکل بزرگی به طول و عرض 6.70 و 4.80متر قرار دارد که در دو سمت آن دو تالار مستطیلی دو طبقه به صورت قرنیه ساخته شده. در ضلع شمالی نیز ایوان دیگری در مرکز و 4 غرفه در دو جانب آن وجود دارد. بنا دارای نماسازی و طاقنماهای هشتگانه، همچنین دارای ضريح از آب طلا و نقره است. داخل بقعه و ايوان با آيينهكاری و كاشیكاریهای لاجوردی تزئين شده است. پيرامون امامزاده پنج هكتار زمين بهصورت قبرستان عمومی، و گلزار شهدای شهر شيروان در صحن همين امامزاده است. در گوشهای از محوطۀ وسیع این امامزاده یک بنای تاریخی چهارطاقی موسوم به «گور تیمور؛ تپۀ تیموری» قرار دارد که بقعۀ «عیدخواجه» از سرداران تیمور گورکانی است.