اعاده حیثیت

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

اِعادۀ حِیثیّت
شخصی که تحت تعقیب کیفری قرار گرفته و به‌موجب حکم دادگاه به مجازات محکوم شده است، از لحاظ اجتماعی مورد سرزنش قرار می‌گیرد و به حیثیت و شخصیت انسانی و اجتماعی او لطمه می‌خورد و پیشینۀ سوء او در سجل کیفری ثبت می‌شود. بخشی از هدف و فلسفۀ مجازات نیز همین است که عمل شخص متخلف و قانون‌شکن، تقبیح شود و حتی پاره‌ای از حقوق اجتماعی و مدنی او، مانند شرکت در انتخابات، استخدام دولتی، عضویت در هیئت منصفه، اشتغال به مشاغل روزنامه‌نگاری و آموزشی، وکالت دادگستری و کارشناسی و داوری و بعضی موارد دیگر، از وی سلب شود (مادۀ ۶۲ مکرر قانون مجازات اسلامی). مع‌ذلک پس از انقضای مدت معین و اجرای حکم، از این پیشینۀ سوء رفع اثر می‌شود و حیثیت شخص، اعاده می‌گردد که آن را اعادۀ حیثیت قانونی گویند. گاه اعادۀ حیثیت محتاج رسیدگی و حکم دادگاه است (اعادۀ حیثیت قضایی)؛ به‌عنوان مثال اگر دراثر اشتباه قاضی ضرر مادی یا معنوی متوجه کسی شود، چنانچه تقصیر یا اشتباه قاضی موجب هتک حیثیت او شده باشد، باید نسبت به اعادۀ حیثیت او اقدام شود (اصل ۱۷۱ قانون اساسی، نیز مادۀ ۵۸ قانون مجازات اسلامی).