انقلاب رنگین

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

انقلاب رنگین (coloured revolution)
(یا: انقلاب صورتی، انقلاب نارنجی، انقلاب زرد، انقلاب مخملی) نماد مقاومت در برابر نظام‌های تمرکزگرای بازمانده از دوران کمونیسم ازجمله در جمهوری‌های تازه استقلال‌یافته گرجستان، اوکراین و قرقیزستان. انقلاب رنگین در فضا و شرایط سیاسی و جنگ روانی خاص دوران دو قطبی جهان و جنگ سرد پدیدار شد. این انقلاب‌ها تکرار تجربه‌های قیام مردمی بوداپست (۱۹۵۶)، بهار پراگ (۱۹۶۸) و جنبش کارگری لهستان و انقلاب مخملین پراگ (۱۹۸۹) است، در انقلاب رنگین تغییر حکومت بدون خون‌ریزی انجام می‌شود و سازمان‌های غیردولتی (NGOها) نقش بسزایی در وقوع آن برعهده داشته‌اند. این تحرکات تاکنون به براندازی حکومت‌هایی منجر شده است که سقوط میلوسویچ، رئیس‌جمهور صربستان و مونته‌نگرو در سال ۲۰۰۰؛ عزل ادوارد شواردنادزه، رئیس‌جمهور گرجستان در ۲۰۰۳ تحت عنوان انقلاب رُز؛ سقوط ویکتور بانوکویچ، رئیس‌جمهور اوکراین در ۲۰۰۴ با عنوان انقلاب نارنجی؛ و فرار عسکر آقایف، رئیس‌جمهور قرقیزستان در ۲۰۰۵ تحت عنوان انقلاب لاله از این دست انقلاب‌هایند. امریکا و اتحادیۀ اروپا از این‌گونه انقلاب‌ها حمایت می‌کنند.