باگدانوویچ، پیتر (۱۹۳۹)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

پیتر باگدانوویچ (نیویورک 30 جولای ۱۹۳۹- لس آنجلس 6 ژانویه 2022م) (Peter Bogdanovich)

پیتر باگدانوویچ
Peter Bogdanovich
زادروز نیویورک 30 جولای ۱۹۳۹م
درگذشت لس آنجلس 6 ژانویه 2022م
ملیت امریکایی
شغل و تخصص اصلی کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده
شغل و تخصص های دیگر بازیگر و منتقد سینمایی
آثار آخرین نمایش فیلم؛ تازه چه خبر دکتر جون؟؛ ماه کاغذی؛ دیزی میلر؛ نیکل‌اودئون؛ ماسک؛ تگزاسویل؛ چیزی به نام عشق
گروه مقاله سینما
پیتر باگدانوویچ
پیتر باگدانوویچ

کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، بازیگر و تهیه‌کنندۀ امریکایی. مادرش یهودی‌تبار اتریشی و پدرش صرب بود؛ این دو چندی پیش از تولد پیتر و شروع جنگ جهانی دوم وارد امریکا شدند. پیتر در سال 1957 از کالج شهر نیویورک[۱] فارغ‌التحصیل شد و در کنسرواتوار استلا آدلر[۲] در رشتۀ بازیگری تحصیل کرد.

آخرین نمایش فیلم[۳] (۱۹۷۱)، از نخستین آثار او در مقام کارگردان است. این فیلم، که نگاهی حسرت‌بار و خاطره‌برانگیز به شهر کوچکی در تگزاس دهۀ ۱۹۵۰ است، با موفقیت هنری و تحسین منتقدان روبه‌رو شد. آخرین نمایش فیلم هشت نامزدی اسکار را به دست آورد و دو جایزه را از آن خود کرد. سپس دو فیلم دیگر به‌ سبک و سیاق فیلم‌های هالیوود قدیم ساخت: تازه چه خبر دکتر جون؟[۴] (۱۹۷۲)، و ماه کاغذی[۵] (۱۹۷۳). کمدی تازه چه خبر دکتر جون؟ سومین فیلم پرفروش سال ۱۹۷۲ شد و بعدها در فهرست ۱۰۰ کمدی برتر تمام دوران موسسۀ فیلم امریکا[۶] قرار گرفت.

باگدانوویچ پیش از آن‌که نخستین فیلمش هدف‌ها[۷] (۱۹۶۸) را بسازد، منتقد فیلم بود و از دیدگاه نظریۀ مؤلّف چند نقد طولانی بر آثار برخی از فیلم‌سازان کلاسیک هالیوود، ازجمله هوارد هاوکس[۸] و اورسون ولز[۹]، نوشته است. از دیگر فیلم‌های اوست: دیزی میلر[۱۰] (۱۹۷۴)، نیکل‌اودئون[۱۱] (۱۹۷۶)، ماسک[۱۲] (۱۹۸۵)، تگزاسویل[۱۳] (۱۹۹۰/ دنبالۀ آخرین نمایش فیلم)، و چیزی به نام عشق[۱۴] (۱۹۹۳)، که چندان به آن بهایی داده نشد، آخرین بازی ریور فونیکس[۱۵] در همین فیلم بود.

باگدانوویچ در سال ۲۰۱۰ به دانشکدۀ کارگردانی دانشگاه کارولینای شمالی پیوست و در سال ۲۰۱۴ آخرین فیلم داستانی خود را ساخت، یک فیلم کمدی با عنوان اون‌جوری بامزه است[۱۶] با بازی جنیفر آنیستون[۱۷] و اُوون ویلسون[۱۸]. وی ساخت مستندهایی مانند به کارگردانی جان فورد را در کنار نگارش کتاب‌های مهمی چون سینمای اورسن ولز[۱۹]، سینمای هاوارد هاکس[۲۰]، سینمای آلفرد هیچکاک[۲۱]، جان فورد[۲۲]، فریتز لانگ در آمریکا[۲۳] و... در کارنامه داشت. پیتر باگدانوویچ بر اثر عوارض بیماری پارکینسون در خانۀ خود درگذشت.

باگدانوویچ طی حدود 50 سال فعالیت هنری در بیش از 70 فیلم سینمایی و فیلم و سریال تلویزیونی نیز بازی کرد.




  1. New York City's Collegiate School
  2. Stella Adler Conservatory
  3. The Last Picture Show
  4. What’s Up Doc?
  5. Paper Moon
  6. American Film Institute
  7. Targets
  8. Howard Hawks
  9. Orson Welles
  10. Daisy Miller
  11. Nickelodeon
  12. Mask
  13. Texasville
  14. The Thing Called Love
  15. River Phoenix
  16. She's Funny That Way
  17. Jennifer Joanna Aniston
  18. Owen Cunningham Wilson
  19. The Cinema of Orson Welles
  20. The Cinema of Howard Hawks
  21. The Cinema of Alfred Hitchcock
  22. John Ford
  23. Fritz Lang in America