نیجریه

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

نیجریه (Nigeria)

نیجریه
نام فارسی نیجریه
نام لاتین Nigeria
نظام سیاسی جمهوری فدرال با دو مجلس قانون‌گذاری
جمعیت ۱۵۸,۴۲۳,۰۰۰ نفر
موقعیت افریقای غربی
پایتخت آبوجا
تراکم نسبی (نفر در کیلومتر مربع) ۱۷۱.۴
رشد سالانه (درصد) ۲.۲
شهرهای اصلی  آبوجا، ایبادان، لاگوس، آبئوکوتا، اونیتشا، پورت هارکِرْت، اوشوگبو، اِنوگو و کانو
زبان  انگلیسی
گروه‌های قومی  قبایل هوسا و یوروبا
مساحت (کیلومتر مربع) ۹۲۳,۷۷۰
نمايي از شهر آبوجا، پايتخت نيجريه
نمايي از شهر آبوجا، پايتخت نيجريه
نمايي از شهر آبوجا، پايتخت نيجريه

موقعیت. جمهوری فدرالِ نیجریه در افریقای غربی و در ساحل شمالی خلیج گینه[۱] جای دارد و از شمال غربی و شمال به نیجر، از شرق به چاد و کامرون، از جنوب به خلیج گینه، و از غرب به بنین محدود می‌شود. مساحت این کشور ۹۲۳,۷۷۰ کیلومتر مربع و آبوجا[۲] پایتخت آن است.

سیمای طبیعی. رود نیجر[۳] و رود بنوئه[۴]، که مهم‌ترین عوارض طبیعی این سرزمین‌اند، در نواحی مرکزی نیجریه یکدیگر را به‌شکل حرف Y قطع و سرزمین مزبور را به سه بخش شمالی، غربی، و شرقی تقسیم می‌کنند: ۱ـ فلات جوس[۵] با ارتفاع متوسط ۱,۳۰۰ متر، بخش شمالی را تشکیل می‌دهد و حوضۀ رودهای نیجر و بِنوئه و نیز دریاچۀ چاد[۶] و صحرای افریقا را از‌هم جدا می‌کند. حوضۀ غربی (حوضۀ نیجر)، که از رودخانه‌های سوکوتو[۷] و کادونا[۸] و چند رود دیگر تشکیل شده، با شیب نسبتاً تند به رود نیجر منتهی می‌شود. رودخانۀ گونگولا[۹] و چند رود دیگر در حوضۀ بِنوئه جریان دارند و با شیب تند به رودخانۀ بنوئه می‌ریزند. حوضۀ چاد یا دشت هوسالَند[۱۰] نیز، که از رودخانۀ مرزی کومادوگو یوبِه[۱۱] و یکی‌دو رود دیگر پدید آمده است، با شیب ملایم به دریاچۀ مرزی چاد منتهی می‌شود. فلات جوس که از شرق به رشته‌کوه‌های مرزی ماندارا[۱۲] می‌پیوندد، نواحی شمالی کامِرون را از نیجریه جدا می‌کند و دامنه‌های شمالی آن به مرز نیجر و حاشیۀ جنوبی صحرای بزرگ افریقا پایان می‌یابد. ۲ـ بخش غربی درّۀ نیجر (شاخۀ غربی حرف Y) از جلگۀ پَست ساحلی با عرض متوسط ۸۰ کیلومتر در جنوب و ارتفاعات یوروبا[۱۳] در مرکز تشکیل شده و دامنه‌های شمالی و شرقی آن به درّۀ رود نیجر ختم می‌شود. بیشتر شهرها و نواحی مسکونی نیجریه و نیز تأسیسات صنعتی کشور در همین بخش‌ جای دارند و قوم یوروبا، که عمدتاً پیرو آیین‌ اسلام‌اند، در این قسمت به‌سر می‌برند. ۳ـ بخش شرقی درّۀ نیجر (شاخۀ شرقی حرف Y) از یک جلگۀ پست ساحلیِ پوشیده از درختان کرنا و چندل با عرض حدود ۸۵۰ کیلومتر تشکیل یافته که رو‌به شمال بر ارتفاع آن افزوده می‌شود و از شمال به تپه‌ماهورهای اودی[۱۴] و اِنوگو، کوه‌های مرزی گوتل[۱۵]، در مرز کامرون، و بالاخره به کوه‌های شبِشی[۱۶] منتهی می‌شود. ارتفاعات اخیر و نیز کوه وُگل[۱۷] (دیملانگ[۱۸]) با بلندی ۲,۰۴۲‌ متر مرتفع‌ترین نقطۀ نیجریه است که در دنبالۀ غربی ارتفاعات آدام‌آوا[۱۹] قرار دارند و میدان‌های نفتی نیجریه در آن واقع‌اند. قوم مسیحی ایبو[۲۰] نیز در این بخش به‌سر می‌برند. کشور نیجریه به ۳۶ ایالت تقسیم می‌شود و شهر‌های مهم آن عبارت‌اند از آبوجا، ایبادان[۲۱]، لاگوس[۲۲]، آبئوکوتا[۲۳]، اونیتشا[۲۴]، پورت هارکِرْت[۲۵]، اوشوگبو[۲۶]، اِنوگو[۲۷] و کانو[۲۸]. اقلیم نیجریه مدارگانی[۲۹] است و بارندگی عامل مؤثری در آن به‌شمار می‌آید. جریان‌های اقیانوسی و نیز وزش بادهای گرم و خشک توأم با گرد و غبارِ ناحیۀ صحرا که به هارماتان[۳۰] معروف است، در اقلیم این کشور تأثیر بسزا دارند. در مجموع اقلیم کشور مذکور بسیار گرم و مقدار بارندگی در نواحی مختلف آن متفاوت است و از نواحی ساحلی به‌سوی درون‌بوم کاهش می‌یابد. فصل بارندگی آن از فروردین تا مهر به درازا می‌کشد. میانگین دمای شهر لاگوس در دی‌ماه ۲۷.۲‌ درجۀ سانتی‌گراد، در تیرماه ۲۵.۶ درجۀ سانتی‌گراد، و میانگین بارندگی سالانۀ آن ۱,۸۳۶ ‌میلی‌متر است. تقریباً ۱۵ درصد از سطح این کشور پوشیده از جنگلِ درختان ماهون، آبنوس، کرنا، و علفزارهای ساوانایی و نخل روغن است و فیل، گاو وحشی، شیر، ببر، پلنگ، آهو، میمون، شغال، کفتار، اسب آبی، تمساح و انواع پرنده حیات وحش آن را تشکیل می‌دهند.

اقتصاد. بیشتر مردم نیجریه به کشاورزی اشتغال دارند و کاکائو و کائوچو عمده‌ترین محصول صادراتی آن است. بادام زمینی، کاساوا، سیب‌زمینی هندی، و برنج در جنوب و ارزن و ذرت‌خوشه‌ای در شمال تولید می‌شود. گله‌داری و پرورش دام نیز بیشتر در شمال این کشور متداول است. صنعت شیلات، که میزان صید آن به ۴۶۰هزار تن می‌رسد، در آب‌های ساحلی و نیز آب‌های درون‌بومی[۳۱] نیجریه متمرکز است. از ۱۴میلیون هکتار جنگل‌های نیجریه نیز حدود ۱۰۰میلیون متر مکعب چوب و الوار به‌دست می‌آید. کانی‌های نیجریه در اقتصاد این کشور نقش مهمی دارند و نفت و مشتقات آن ۹۷ درصد از صادرات آن را تشکیل می‌دهند. تولید نفت این کشور به ۲.۵ میلیون بشکه در روز می‌رسد، میزان ذخیرۀ آن ۳۰میلیارد بشکه است، و درآمد ماهانۀ آن به ۱میلیارد دلار بالغ می‌شود. ذخیرۀ گاز طبیعی نیجریه ۶میلیارد متر مکعب است و صادرات روزانۀ آن ۱,۴۱۵‌ هزار متر مکعب است. علاوه‌بر نفت و گاز، سنگِ مرمر، زغال، آهن، سرب، روی، طلا، و اورانیوم دیگر کانی‌های آن را تشکیل می‌دهند. تولید روغن نخل، کاغذ، شکر، سیمان، دخانیات، تخته و چوب، مواد غذایی، نوشابه، منسوجات، و پوشاک نیز ازجمله فعالیت‌های صنعتی این کشور است.

حکومت و سیاست. نظام حاکم بر نیجریه جمهوری فدرال با دو مجلس قانون‌گذاری است. مجلس سنای نیجریه ۱۰۹ عضو، سه سناتور از هر ایالت و یک سناتور از پایتخت دارد و مجلس نمایندگان آن از ۳۶۰ نمایندۀ منتخب تشکیل شده است. دورۀ ریاست جمهوری این کشور و نیز دورۀ هر یک از دو مجلس چهار سال است.

مردم و تاریخ. جمعیت نیجریۀ ۱۵۸,۴۲۳,۰۰۰ نفر (۲۰۱۰) و تراکم نسبی آن ۱۷۱.۴ نفر در کیلومتر مربع است. رشد سالانۀ جمعیت این کشور ۲.۲درصد است و قبایل هوسا[۳۲] و یوروبا ۴۲.۵درصد از این جمعیت را تشکیل می‌دهند. ۴۹ درصد از مردم آن مسیحی‌اند و ۶۵ درصد از آنان در روستاها زندگی می‌کنند و زبان رسمی آنان انگلیسی است. سرزمین نیجریه از هزاران سال پیش مسکونی بوده است و در طول تاریخ امپراتوری‌ها و سلطان‌نشین‌های چندی در آن سرزمین ظهور کرده‌اند. پرتغالی‌ها در قرن ۱۵ به شناسایی سواحل نیجریه پرداختند. انگلیسی‌ها نیز در قرن ۱۶ به این سرزمین وارد شدند و ایستگاه‌های خرید‌و‌فروش برده و دفاتر کشاورزی در آن تأسیس کردند. آنان در قرن ۱۹ سراسر نیجریه را تصرف و در ۱۹۱۴ آن‌جا را به مستعمرۀ تحت‌الحمایۀ خود تبدیل کردند. این سرزمین در ۱۹۵۴ به خودگردانی داخلی نایل آمد و در اکتبر ۱۹۶۰ به استقلال کامل رسید، و در همان سال به عضویت سازمان ملل متحد پذیرفته شد. نوع حکومت این کشور در ۱۹۶۳ از فرمانداری کل به جمهوری فدرال تغییر یافته است.

 


  1. Gulf of Guinea
  2. Abuja
  3. River of Niger
  4. Benue
  5. Jos Plateau
  6. Chad
  7. Sokoto
  8. Kaduna
  9. Gongola
  10. Hausaland
  11. Komadugu yobe
  12. Mandara
  13. Yoruba
  14. Udi
  15. Gotel
  16. Shebeshi
  17. Vogel
  18. Dimlang
  19. Adamawa
  20. Ibo
  21. Ibadan
  22. Lagos
  23. Abeokuta
  24. Onitsha
  25. Port Harcourt
  26. Oshogbo
  27. Enugu
  28. Kano
  29. tropical
  30. harmattan
  31. inland
  32. Hausa