کومنیوس، یان آموس (۱۵۹۲ـ۱۶۷۰)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
نسخهٔ تاریخ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۱۴ توسط Nazanin (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

کومِنیوس، یان آموس (۱۵۹۲ـ۱۶۷۰)(Comenius, John Amos)

(مشهور به جان ایمس کومنیوس[۱]) مُصلح آموزشی و رهبر مذهبی چک. در موراویا[۲] (بخشی از جمهوری چک کنونی) متولد شد و در دانشگاه هایدلبرک[۳] تحصیل کرد. تا پیش از شروع «جنگ سی‌ساله[۴]»، در شهرهای پرژروف[۵] و فولنِک[۶] معلم و کشیش بخش بود؛ با شروع جنگ، ارتش امپراتوری روم مقدسْ موراویایی‌ها را وادار به جلای وطن کرد. در لِشنو[۷]، واقع در لهستان، سکنا گزید و در مقام اسقفِ موراویایی‌ها کمک کرد که فرقۀ مذهبی‌اش محفوظ بماند. در 1638، به سوئد دعوت شد تا در اصلاحات آموزشی مشارکت کند. دولت انگلستان دعوت مشابهی به‌عمل آورد، اما او در 1641، اندک‌زمانی پیش از وقوع جنگ داخلی انگلستان[۸]، آن کشور را ترک گفت و به سوئد نقل‌مکان کرد و تا 1648 در آن‌جا به‌کار پرداخت. پس از آن در لهستان، مجارستان، و هلند به‌سر برد. بیشترین شهرت کومنسکی به سبب خدماتش در زمینۀ شیوه‌های تدریس است؛ این شیوه‌ها، همراه با اصول تعلیم و تربیت او، در کتاب آموزشگر بزرگ[۹] (1628ـ1632؛ ترجمه به انگلیسی، 1896، 1931) عرضه شدند. او نخستین کسی بود که با استفاده از متن‌های واحد که به زبان‌های قدیم و جدید نوشته شده‌اند به تدریس زبان‌های لاتینی و یونانی باستان پرداخت. کتاب او در یادگیری زبان لاتینی، دنیای دیدنی در تصاویر[۱۰] (1658؛ ترجمه به انگلیسی: 1659) نام دارد که گمان می‌رود نخستین کتاب مصوّر برای کودکان باشد.

 


  1. John Amos Comenius
  2. Moravia
  3. Heidelberg
  4. Thirty Year's War
  5. Prerov
  6. Fulnek
  7. Leszno
  8. English Civil War
  9. The Great Didactic
  10. Visible World in Pictures