آرامگاه شاهسواران
آرامگاه شاهسواران
بقعه تاریخی شاهسواران (یا شهسواران) ازجمله بناهای مذهبی و آرامگاهی شاخص در محدوده کوهستانی شهرستان کاشان است که در بخش قهرود، حوالی جاده قمصر به قهرود و در ارتفاعات کوه کرکس واقع شده است. این اثر در تاریخ ۵ آذر ۱۳۸۰ش با شماره ثبت ۴۲۵۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
براساس روایات و مستندات تاریخی، این بقعه مدفن سه تن از امامزادگان منسوب به نوادگان امام سجاد (ع) به نامهای «شعیب»، «ادریس» و «سلطان موسی» است که از فرزندان قاسم بن علی بن حسین بن زید بهشمار میروند. طبق روایات محلی، این بزرگان در دوران خلافت منصور عباسی وارد منطقه کاشان شدند و در ارتفاعات قهرود به شهادت رسیدند. حسن نراقی نیز در کتاب «آثار تاریخی شهرستانهای کاشان و نطنز» به این بقعه و موقعیت استقرار آن در ارتفاعات میان قمصر، قهرود و جهق اشاره کرده است.
بنای اصلی بقعه در دورههای مختلف تاریخی بهویژه سدههای 9 و 10ق شکل گرفته و در دهههای گذشته نیز با حفظ مصالح سنتی نظیر آجر و گچ مرمت و بازسازی شده است. گنبد اصلی بنا به صورت مخروطی و با پوشش کاشیهای فیروزهایرنگ بر فراز بقعه خودنمایی میکند و در فضای داخلی حرم، تزئینات مقرنسکاری و گچبری سنتی به کار رفته است. همچنین در محدوده ضریح و فضای داخلی، سنگنبشتهها و نشانهایی از بازسازیهای دورههای متأخر از مله کتیبه نصبشده بر دیواره ضریح مورخ ۱۳۲۸ش به چشم میخورد که نشاندهنده تداوم توجه اهالی و زائران به این زیارتگاه در طول سدههای متمادی است.