بنزین

بِنْزین (petrol)

مخلوطی از هیدروکربن‌های مشتق از نفت، شامل پنج تا هشت اتم کربن، با محدودۀ نقطۀ جوش ۴۰ تا ۸۰ درجۀ سلسیوس. عمدتاً برای سوخت موتورهای احتراق داخلی به‌کار می‌رود. بی‌رنگ و بسیار فرّار است. بنزین طبیعی از گاز طبیعی به‌دست می‌آید و مقادیری ترکیبات معطر نیز دارد. درصد بنزین در نفت بسیار متغیر است و از ۷ تا ۷۰ درصد تغییر می‌کند. بنزین سرب‌دار حاوی مواد ضد ضربه (مخلوطی از تترااتیل سرب و دی‌برمواتان) است که احتراق بنزین و عملکرد موتور را بهبود می‌بخشد. سرب بنزین غالباً به‌شکل ترکیبات سادۀ سرب، و از طریق اگزوز وارد هوا می‌شود. شواهد و مدارک مستدلی دردست است که سرب، سمی است که بر دستگاه عصبی نوجوانان و کودکان تأثیر می‌گذارد و باعث اختلالات روانی می‌شود. از این رو، استفاده‌ از بنزین بدون سرب بسیار رایج است. بنزین بدون سرب حاوی مخلوطی از هیدروکربن‌های متنوع است و درجه اکتان آن پایین‌تر از بنزین سرب‌دار است. بنزین سرب‌دار در اتومبیل‌های مبدل کاتالیزوری به‌کار نمی‌رود. در امریکا، بنزین را گازولین می‌نامند و چندین سال است که از بنزین بدون سرب استفاده می‌کنند. وظیفۀ اصلی بنزین در موتورها تبدیل انرژی به کار طی چرخۀ سوخت معینی است و بنابراین ارزش گرمایی آن بسیار درخور توجه است. در آگوست و سپتامبر ۲۰۰۰، به‌علت قیمت بالای بنزین و بر اثر مالیات‌های سنگین بنزین و دیگر فرآورده‌های نفتی، موجی از اعتراضات پراکنده در اروپا ایجاد شد. اعتراض‌های مردمی در اواخر آگوست در فرانسه آغاز شد و پس از آن به آلمان، اسپانیا، انگلیس، ایرلند، و بلژیک گسترش یافت. در فرانسه، اعتراض رانندگان کامیون، کشاورزان، و رانندگان آمبولانس و تاکسی موفقیت‌آمیز بود و دولت بخشودگی مالیاتی مواد سوختی را اعمال کرد. این رفتار دولت فرانسه موجب اعتراضات مشابه در بیشتر کشورهای اروپایی شد.

 

---