رابط

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

رابِط

(یا: رابطه؛ ربط؛ ترابط) در اصطلاح منطق، جزئی از قضیه که میان دو شیء مُدرَک ایجاد ارتباط می‌کند. رابط، که در قضیه‌های حملیه، محمول را به موضوع نسبت می‌دهد، بر دو نوع است: رابط غیر زمانی، که عبارت است از رابطه‌ای که در آن محمول مطلقاً و بی‌تقید به‌زمانی خاص به موضوع نسبت داده می‌شود، خواه به شکلی ایجابی یا به شکلی سلبی، مانند «است» و «نیست» در قضیه‌های «فرهنگ ایران گرانبار است» و «فرهنگ ایران نژادپرست نیست»؛ رابط زمانی، که در آن محمول در زمانی خاص به موضوع نسبت داده می‌شود، مثل «بود» و «نبود». رابط در قضایای شرطی با دو صورت فعلی مقدم و تالی مشخص می‌شود، مانند «اگر فرهنگ ایران را ارج ننهیم (مقدم)، هویت خود را از دست می‌دهیم (تالی)». رابط در زبان‌های اروپایی واجد استقلال است و به‌همراه موضوع و محمول سه جزء قضایای ثلاثی را می‌سازد.