زندان هارون
| زندان هارون | |
|---|---|
| نام فارسی | زندان هارون |
| کشور | ایران |
| استان | تهران |
| موقعیت | در شهر ری، 12 کیلومتری جاده‌ی گرمسار در بزرگراه امام رضا (ع)، سه راه سیمان و در دامنه‌ی کوه مسگرآباد |
| مشخصات معماری | ساختمانی دو طبقه با پلان مکعب مستطیل (طول و عرض حدود ۳.۳۰ متر) و ارتفاع ۹ متر |
| زمان ساخت | آل بویه |
زندان هارون
ساختمان سنگی به‌جا مانده از دوران آل بویه و حکومت سلجوقیان، واقع در استان تهران، شهر ری، 12 کیلومتری جاده‌ی گرمسار در بزرگراه امام رضا (ع)، سه راه سیمان و در دامنه‌ی کوه مسگرآباد. ساختمان دیگری نیز در شهر قدیم توس، به‌جا مانده از اواخر دوره سلجوقی که خانقاه عثمان بن هارون از صوفیان فرقه حشمتیه بوده است، نیز به زندان هارون معروف است. زندان هارون در 11 بهمن 1334ش با شماره‌ی ثبت 408 در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسید و تاکنون چندین بار مرمت شده است.
معماری:
زندان هارون ساختمانی دو طبقه با پلان مکعب مستطیل (طول و عرض حدود ۳.۳۰ متر) و ارتفاع ۹ متر است که با لاشه‌سنگ‌های آتشفشان و ملات گچ بنا شده است. معماری این بنا با ویژگی‌هایی چون اتاقک‌های فاقد ارتباط مستقیم، نبود نورگیر در طبقه زیرین و فضاهای دیدبانی مجهز در چهارگوشه طبقه دوم (جهت تسلط محافظان)، ماهیتی کاملاً امنیتی و کنترل‌شده دارد. همچنین تعبیه ناودان‌ها برای هدایت آب باران از نفوذ رطوبت به طبقه پایین جلوگیری می‌کرده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد دیواره‌های این بنا، به‌ویژه در طبقه فوقانی، در دوره قاجار با آجر مرمت و تزیین شده‌اند. استفاده از قوس در طاق‌ها راهکاری مهندسی برای خنثی کردن نیروی کششی و تبدیل آن به نیروی فشاری روی سنگ‌ها بوده است. برخی ویژگی‌های معماری و تزیینات جزئی به کاررفته در بنا نیز این احتمال را تقویت می‌کند که معمار در ساخت یا مرمت آن، از الگوهای مذهبی و روحانی الهام گرفته است.
نیز ← هارونیه