نطنزی، نورالدین عبدالصمد ( ـ نطنز ۶۹۹ق)
نَطَنزی، نورالدین عبدالصمد ( ـ نطنز ۶۹۹ق)
(نام کامل: نورالدین عبدالصمد بن علی اصفهانی نطنزی) از رجال صوفیه. او را عالم به علوم ظاهری و باطنی دانسته‌اند. در تصوف از یاران نجیب‌الدین علی بُزغُش بود. خود و پدرش، از مصاحبان شهاب‌الدین ابوحفص عمر سهروردی صوفی بوده‌اند. بدین‌ترتیب، نطنزی درشمار مشایخ سلسلۀ سهروردیه قرار گرفت. به مبانی نظری مکتب ابن عربی، علاقه‌مند بود، و از این‌رو، کتاب فصوص‌الحکم و نیز رسالۀ کشف شیخ یوسف همدانی را، که امروزه خبری از آن نداریم، سخت تمجید می‌کرده است. عبدالرزاق کاشانی و عزالدین محمود کاشانی درشمار معروف‌ترین شاگردان اویند.
وی در انتقال و پیوند زدن میراث عرفان عملی سهروردیه به مبانی عرفان نظری ابن‌عربی در حوزه مرکزی ایران نقش واسطه‌ای بنیادین ایفا کرد. با آنکه از خود او تالیف مستقلی برجای نمانده، حلقه درس و تربیت معنوی‌اش در نطنز زمینه پرورش برجسته‌ترین شارحان تصوف سده 8ق را فراهم آورد؛ چنان‌که کمال‌الدین عبدالرزاق کاشانی فزون بر 15 سال در محضر او به سلوک و دانش‌اندوزی پرداخت و عزالدین محمود کاشانی نیز اثر ماندگار خود، «مصباح‌الهدایه و مفتاح‌الکفایه»، را بر بنیاد آموزه‌های مأخوذ از مکتب وی سامان داد. با درگذشت شیخ در سال ۶۹۹ق در نطنز، مریدان و صاحب‌منصبان دیوانی ایلخانی، به‌ویژه زین‌الدین ماستری، مزار او را به کانونی برای پیوند میان تصوف و نهادهای حکومتی بدل ساختند که در سال‌های آغازین سده 8ق به شکل‌گیری یک مجتمع زیارتی، خانقاهی و آموزشی انجامید.