هاوسدورف، فلیکس (۱۸۶۸ـ۱۹۴۲)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

هاوسْدورْف، فِلیکْس (۱۸۶۸ـ۱۹۴۲)(Hausdorff, Felix)

هاوسْدورْف، فِليکْس

ریاضی‌دان و فیلسوف آلمانی. در ایجاد شاخه‌ای از ریاضیات به نام توپولوژی[۱] نقش داشت و در این مبحث، نظریۀ مجموعه‌های نقاط[۲] را صورت‌بندی کرد. به تحقیق در فضاهای بستار عمومی[۳] پرداخت و اصل ماکسیمال‌ هاوسدورف[۴] را در نظریۀ عمومی مجموعه‌ها[۵] عرضه کرد. در برسلاو[۶]، واقع در آلمان، وروتسلاف[۷] فعلی در لهستان، زاده شد و در برلین، فرایبورگ[۸]، و لایپزیگ[۹] درس خواند. در ۱۹۰۲، در لایپزیگ به استادی رسید. بعدها به بُن[۱۰] رفت. در جریان جنگ جهانی دوم، خودکشی کرد تا به اردوگاه کار اجباری فرستاده نشود. هاوسدورف نظریه‌ای دربارۀ فضاهای توپولوژیک[۱۱] و متریک[۱۲] عرضه کرد که در آن، این فضاها را مجموعه‌های نقاط و مجموعه‌های روابط بین نقاط به‌حساب آورد و اصل دوگانی[۱۳] را ابداع کرد. بنابه این اصل، در رابطۀ بین دو مجموعه، اگر به‌جای مجموعه‌ها متمم‌[۱۴]های آن‌ها گذاشته شود و نماد اجتماع[۱۵] با نماد اشتراک[۱۶] تعویض شود، باز هم رابطه برقرار می‌ماند. همچنین، آنچه را امروز اصول موضوع همسایگی هاوسدورف نامیده می‌شود ابداع، و از این چهار اصل موضوع[۱۷] فضاهای توپولوژیک هاوسدورف[۱۸] را استنتاج کرد. فضای توپولوژیک مجموعه‌ای مانند E از عناصر x و زیرمجموعه‌[۱۹]های معینی چون Sx از E است که همسایگی‌های x شناخته می‌شوند. هاوسدورف در چندین شاخۀ دیگر ریاضیات نیز پژوهش‌های گسترده‌ای صورت داد. اثر عمدۀ او ویژگی‌های بنیادی نظریۀ مجموعه‌ها[۲۰] (۱۹۱۴) است.

 


  1. ↑ topology
  2. ↑ theory of point sets
  3. ↑ general closure space
  4. ↑ Hausdorff’s maximal principle
  5. ↑ general Set theory
  6. ↑ Breslau
  7. ↑ Wroclaw
  8. ↑ Freiburg
  9. ↑ Leipzig
  10. ↑ Bonn
  11. ↑ topological spaces
  12. ↑ metric spaces
  13. ↑ principle of duality
  14. ↑ complement
  15. ↑ union
  16. ↑ intersection
  17. ↑ axiom
  18. ↑ Hausdorff’s topological space
  19. ↑ subset
  20. ↑ Grundzuge der Mengenlehre/Basic Features of set Theory