پرش به محتوا

آرادان، شهرستان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵: خط ۵:
شهرستان آرادان متشکل است از 2 بخش، 4 دهستان (با حدود 35 روستای مسکونی) و 2 شهر: بخش مرکزی (مشتمل بر دهستان‌‌های یاتری و حسین‌آباد کردها، به مرکزیت شهر آرادان)، و بخش کهن‌آباد (مشتمل بر دهستان‌های کهن‌آباد و فرَوان<ref>Faravan</ref>، به مرکزیت شهر کهن‌آباد). آبادی‌های آرادان و کهن‌آباد به ترتیب در سال‌های 1339 و 1391ش به شهر ارتقاء یافته‌اند. براساس سرشماری سال 1395ش، جمعیت آرادان 13,884نفر بوده، که از این مقدار نزدیک به 54درصد شهرنشین و حدود 46درصد روستانشین بوده‌اند. این شهرستان که از کم‌جمعیت‌ترین شهرستان‌های ایران است، به دلیل این‌که زادگاه [[احمدی نژاد، محمود (گرمسار ۱۳۳۵ش)|محمود احمدی‌نژاد]] (یکی از رؤسای جمهور پیشین جمهوری اسلامی ایران) بوده، با پی‌گیری او به شهرستان تبدیل شده است. شهرستان آرادان در غرب با [[گرمسار، شهرستان|شهرستان گرمسار]]، در شمال با [[فیروزکوه، شهرستان|شهرستان فیروزکوه]] ([[تهران، استان|استان تهران]])، در شرق با [[سرخه، شهرستان|شهرستان سرخه]]، و در جنوب با نواحی کویری شمال [[اردستان، شهرستان|شهرستان اردستان]] ([[اصفهان، استان|استان اصفهان]]) محدود شده است.   
شهرستان آرادان متشکل است از 2 بخش، 4 دهستان (با حدود 35 روستای مسکونی) و 2 شهر: بخش مرکزی (مشتمل بر دهستان‌‌های یاتری و حسین‌آباد کردها، به مرکزیت شهر آرادان)، و بخش کهن‌آباد (مشتمل بر دهستان‌های کهن‌آباد و فرَوان<ref>Faravan</ref>، به مرکزیت شهر کهن‌آباد). آبادی‌های آرادان و کهن‌آباد به ترتیب در سال‌های 1339 و 1391ش به شهر ارتقاء یافته‌اند. براساس سرشماری سال 1395ش، جمعیت آرادان 13,884نفر بوده، که از این مقدار نزدیک به 54درصد شهرنشین و حدود 46درصد روستانشین بوده‌اند. این شهرستان که از کم‌جمعیت‌ترین شهرستان‌های ایران است، به دلیل این‌که زادگاه [[احمدی نژاد، محمود (گرمسار ۱۳۳۵ش)|محمود احمدی‌نژاد]] (یکی از رؤسای جمهور پیشین جمهوری اسلامی ایران) بوده، با پی‌گیری او به شهرستان تبدیل شده است. شهرستان آرادان در غرب با [[گرمسار، شهرستان|شهرستان گرمسار]]، در شمال با [[فیروزکوه، شهرستان|شهرستان فیروزکوه]] ([[تهران، استان|استان تهران]])، در شرق با [[سرخه، شهرستان|شهرستان سرخه]]، و در جنوب با نواحی کویری شمال [[اردستان، شهرستان|شهرستان اردستان]] ([[اصفهان، استان|استان اصفهان]]) محدود شده است.   


شهرستان آرادان چون دیگر شهرستان‌های مجاورش در استان سمنان در دشتی گسترده در حد فاصل بین مناطق جنوبی کوهستان [[البرز]] و مناطق کویری استان اصفهان واقع شده است؛ به همین دلیل در مناطق شمالی آب‌وهوای معتدل مایل به گرم و در نیمۀ جنوبی آب‌وهوای گرم دارد و از لحاظ بارندگی جزو نواحی خشک است. مهم‌ترین ارتفاعات شهرستان که در مناطق شمالی آن قرار دارند، کوه‌های سنگاب (با ارتفاع حدود ۳,۲00متر)، آتشگاه (با ارتفاع حدود 3,000متر)، گررجه (با ارتفاع حدود 2,750متر) و کوه گچ (با ارتفاع حدود 2,750متر) هستند. مساحت این شهرستان حدود 4,330کیلومترمربع و ارتفاع آن از سطح دریا 875متر (در مرکز آن) است. مردم این شهرستان به زبان فارسی، و بومیان آن به گویش [[الیکایی]] (از شاخه‌های زبان [[طبری]]) سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند. اکثریت اهالی آرادان از عشایر الیکایی هستند که در دهه‌های اخیر یکجانشین شده‌اند. محصولات عمدۀ کشاورزی و باغی این شهرستان شامل گندم، جو، ذرت و یونجه و دیگر گیاهان علوفه‌ای، پنبه، خربزه و دیگر میوه‌های جالیزی، زیتون، پسته و انار است و پرورش دام و طیور و زنبورداری نیز در آن رونق دارد. آرادان به دلیل وجود دشت‌های گسترده  و حاصلخیز در نیمۀ شمالی آن و مشروب شدن به‌وسیلۀ رودخانۀ دائمی حبله‌رود یکی از قطب‌های کشاورزی استان سمنان محسوب می‌شود. علاوه بر آب‌های سطحی، آب کشاورزی شهرستان از طریق بیش از 50 چشمه و قنات و همچنین حدود 500 چاه عمیق و نیمه‌عمیق تأمین می‌گردد. علاوه بر بخش‌های کشاورزی، دامداری و خدماتی، شمار قابل توجهی از اهالی شهرستان نیز در واحدهای فعال شهرک صنعتی آرادان و ناحیۀ صنعتی یاتری فعالیت می‌کنند. برخی صنایع دستی چون گلیم‌بافی، گبه‌بافی، منبت، سازسازی و قالیبافی نیز در این شهرستان رایج است.     
شهرستان آرادان چون دیگر شهرستان‌های مجاورش در استان سمنان در دشتی گسترده در حد فاصل بین مناطق جنوبی کوهستان [[البرز]] و مناطق کویری استان اصفهان واقع شده است؛ به همین دلیل در مناطق شمالی آب‌وهوای معتدل مایل به گرم و در نیمۀ جنوبی آب‌وهوای گرم دارد و از لحاظ بارندگی جزو نواحی خشک است. مهم‌ترین ارتفاعات شهرستان که در مناطق شمالی آن قرار دارند، کوه‌های سنگاب (با ارتفاع حدود ۳,۲00متر)، آتشگاه (با ارتفاع حدود 3,000متر)، گررجه (با ارتفاع حدود 2,750متر) و کوه گچ (با ارتفاع حدود 2,750متر) هستند. مساحت این شهرستان حدود 4,330کیلومترمربع و ارتفاع آن از سطح دریا 875متر (در مرکز آن) است. مردم این شهرستان به زبان فارسی، و بومیان آن به گویش [[الیکایی]] (از شاخه‌های زبان [[طبری]]) سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند. اکثریت اهالی آرادان از عشایر الیکایی هستند که در دهه‌های اخیر یکجانشین شده‌اند. محصولات عمدۀ کشاورزی و باغی این شهرستان شامل گندم، جو، ذرت و یونجه و دیگر گیاهان علوفه‌ای، پنبه، خربزه و دیگر میوه‌های جالیزی، زیتون، پسته و انار است و پرورش دام و طیور و زنبورداری نیز در آن رونق دارد. آرادان به دلیل وجود دشت‌های گسترده  و حاصلخیز در نیمۀ شمالی آن و مشروب شدن به‌وسیلۀ رودخانۀ دائمی حبله‌رود یکی از قطب‌های کشاورزی استان سمنان محسوب می‌شود. علاوه بر آب‌های سطحی، آب کشاورزی شهرستان از طریق بیش از 50 چشمه و قنات و همچنین حدود 500 چاه عمیق و نیمه‌عمیق تأمین می‌گردد. علاوه بر بخش‌های کشاورزی، دامداری و خدماتی، شمار قابل توجهی از اهالی شهرستان نیز در واحدهای فعال «شهرک صنعتی آرادان» و «ناحیۀ صنعتی یاتری» فعالیت می‌کنند. برخی صنایع دستی چون گلیم‌بافی، گبه‌بافی، منبت، سازسازی و قالی‌بافی نیز در این شهرستان رونق دارد.   
 
برخی از آثار تاریخی شهرستان: آب‌انبار آرادان در داخل شهر، مربوط به دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]؛ بازار آرادان در داخل شهر، مربوط به دورۀ قاجار؛ امامزاده شاه‌نظر در داخل شهر، مربوط به دورۀ قاجار؛ مسجد جامع و حسینیۀ آرادان در داخل شهر، مربوط به دورۀ قاجار؛ قلعۀ یاتری علیا در روستای یاتری علیا، مربوط به دوره‌های اسلامی؛ قلعۀ پاده در روستای پاده، مربوط به پیش از اسلام؛ و [[کاروانسرای شاه‌عباسی ده‌نمک]] مربوط به دورۀ [[صفویه]].     
----
----


سرویراستار، ویراستار
۷۷٬۱۱۷

ویرایش