گویا، فرانسیسکو (۱۷۴۶ـ ۱۸۲۸): تفاوت میان نسخه‌ها

[[File:36183300.jpg|thumb|تابلوي دوم ماه مه 1808، اثر فرانسيسکو گويا]]  

</ref> (ح ۱۸۲۲م؛ [[پرادو]]<ref>Prado </ref>، [[مادرید، شهر|مادرید]]). در مجموعه چاپنقش‌های تیزابی<ref>etchings </ref>اش، ازجمله ''فجایع جنگ''<ref>''The Disasters of War'' </ref> (۱۸۱۰ـ ۱۸۱۴م)، مصایب تهاجم [[فرانسه]] به [[اسپانیا]] را به‌تصویر کشید. گویا در آراگون به‌دنیا آمد. پس از هنرآموزی در [[ایتالیا]]، به [[اسپانیا]] بازگشت. در ۱۷۸۹م نقاش دربار [[شارل چهارم (۱۲۹۴ـ۱۳۲۸م)|شارل چهارم]]<ref>Charles IV </ref>، پادشاه اسپانیا، شد. ویژگی شهوانی دو نقاشی‌اش با نام‌های ''مایای برهنه''<ref>''Naked Maja'' </ref> و ''مایای جامه آراسته''<ref>''Clothed Maja''</ref> (ح ۱۸۰۰ـ ۱۸۰۵م؛ پرادو، مادرید)، چنان رسوایی بزرگی برپا کرد که او را به دادگاه تفتیش عقاید کشاند. تابلوی تیرباران‌های شورشيان سوم ماه مه ۱۸۰۸م <ref>The Shootings of May 3rd 1808</ref> (۱۸۱۴م؛ پرادو، مادرید) را که اثری بی‌پروا در محکوم‌کردن وحشیگریِ جنگ است، به [[فردیناند هفتم (۱۷۸۴ـ۱۸۳۳)|فردیناند هفتم]] اهدا کرد. بعدها با تأثیر بسیار از [[رامبرانت، هارمنس وان راین (۱۶۰۶ـ۱۶۶۹)|رامبرانت]]<ref> Rembrandt </ref> (به گفتۀ خودش «رامبرانت، [[ولاسکز، دیه گو رودریگس (۱۵۹۹ـ۱۶۶۰)|ولاسکز]]<ref>Velázquez </ref> و طبیعت» سه راهنمای او بوده‌اند)، به استفاده از تکرنگ‌های کدر روآورد. در تابلوی ''دختر شیرفروش بوردو''<ref>''Milkmaid of Bordeaux''</ref>، که از آخرین کارهای اوست، استفادۀ بسیار آزادانه‌اش از رنگ مشهود است. گویا در ۱۷۹۲م به‌سبب بیماری سختی، شنوایی‌اش را ازدست داد، و موقعیتش طی دوران تهاجم ناپلئون به اسپانیا و پس از آن متزلزل گردید. هنگامی‌که فردیناند هفتم از کشور رانده شد، نقاشی در دستگاه ژوزف بناپارت<ref> Joseph Bonaparte </ref>، غاصب تاج ‌و تخت، را پی‌ گرفت. با بازگشت فردیناند به سلطنت، عفو شد، لیکن محیط دربار را نامساعد یافت و در ۱۸۲۴م، اجازه خواست تا به فرانسه نقل‌مکان کند؛ چند سال پایان عمرش را در شهر [[بوردو]]<ref>Bordeaux </ref>، فرانسه، به‌سر برد. ازجمله پیچیدگی‌ها و تناقض‌های زندگی و هنر گویا، خرسندی از زندگی در دربار بود؛ چرا که در عین فراغِ بال هنرمندانه، فردی انقلابی بود و به نهادهای حکومتی نگرشی سخت انتقادآمیز داشت، میهن‌پرست بود و از جنگ عمیقاً نفرت داشت. تک‌چهره‌هایی که از شارل چهارم و ملکه‌اش کشید، به نحو بی‌رحمانه‌ای ناخوشایندند، حال آن‌که در تابلویی دیگر شئونات خانوادۀ سلطنتی را در نقاشی گروهیِ باشکوه ''خانوادۀ شارل چهارم''<ref>''Family of Charles IV''</ref> (پرادو، مادرید) تصویرکرده است. جنگ، منبع الهام شاهکار اندوه‌بار ''تیرباران‌های سوم ماه مه ۱۸۰۸م'' بود که بعدها ادوار مانه را به‌اجرای تابلوی ''اعدام امپراتور ماکسیمیلیان''<ref>''The Execution of the Emperor Maximilian''</ref> برانگیخت.