دورر، آلبرشت (۱۴۷۱م ـ۱۵۲۸): تفاوت میان نسخه‌ها

هنرمند آلمانی. شخصیت پیشگام [[رنسانس]]<ref>Renaissance </ref> در شمال اروپا بود. در طراحی بسیار مهارت داشت و شاگرد پرشور طبیعت نیز بود. اسلوب‌های کنده‌کاری لوح چوبین<ref>woodcut </ref> و باسمه‌سازی<ref>engraving </ref> را در حد کمال می‌دانست، و مجموعه‌های چاپی بسیاری پدید آورد؛ مجموعۀ چاپنقش‌های چوبیِ کتاب ''مکاشفات''<ref>''Apocalypse ''</ref> (۱۴۹۸م)، و چاپنقش‌هایی بر لوح مسی<ref>copper plate </ref>، ازجمله ''شهسوار مرگ، و شیطان''<ref>''The Knight, Death and the Devil ''</ref> (۱۵۱۳م)، و ''مالیخولیا''<ref>''Melancholia ''</ref> (۱۵۱۴م)، از آن جمله‌اند. گسترۀ نقاشی‌هایش، نقاشی‌های محرابی<ref>altarpieces </ref>، تک‌چهره‌هایی بادقت در جزئیات، و چندین خودنگاری<ref>self-portrait </ref> را دربر می‌گیرد. دورِر نخست نزد پدرش که طلاساز بود، و سپس در ۱۴۸۶م نزد میکائیل وُلگِموت<ref>Michael Wolgemut </ref> (۱۴۳۴ـ۱۵۱۹م)، نقاش و حکاک چوب و صاحب کارگاهی بزرگ در [[نورنبرگ]]<ref>Nürnberg </ref>، شاگردی کرد. در ۱۳سالگی تک‌چهرۀ خود را در آینه طراحی کرد، که نخستین خودنگاری در تاریخ هنر اروپا، و بازتابی از نبوغ هنری اوست. از ۱۴۹۰م سفر به بسیاری از شهرها و مراکز هنری اروپا را درپیش گرفت، و هنر [[ایتالیا]] و [[هلند]] را بررسی کرد. در ۱۴۹۴م در نورنبرگ با اَگنس فرای<ref>Agnes Frey </ref>، دختر موسیقی‌دانی موفق و ثروتمند، ازدواج کرد و در پاییز همان سال برای نخستین‌بار به ایتالیا رفت که حاصل آن مجموعه‌ای اتودهای آبرنگ از منظره است. در ۱۵۰۵ـ۱۵۰۷م بار دیگر به ایتالیا سفر کرد، و در [[ونیز]] اقامت گزید؛ این سفرها در زندگی هنری‌اش بسیار تأثیرگذار بود. دورر از یک‌سو از هنرمندانی همچون [[مانتنیا، آندرآ (ح ۱۴۳۱م ـ۱۵۰۶)|مانتنیا]]<ref>Mantegna</ref>، [[پولایوئولو|پولّایوئولو]]<ref>Pollaiuolo</ref> و [[بلینی، خانواده|خانوادۀ بلّینی]]<ref> Bellini </ref> تأثیر گرفت، و از سوی دیگر دانش هنرمندان رنسانس، شوری در وی برانگیخت که موجب شد تا درک او از زیبایی آرمانی متحول شود و از واقع‌گرایی<ref>realism </ref> پرتفصیل پیشین خود فاصله گیرد. در هنر دورر، بین روحیۀ [[گوتیک، هنر|گوتیک]]<ref>Gothic </ref> و صنعتگری شمال اروپا از یک‌سو، و جهان‌نگری عقلانی و گسترده از سوی دیگر، تعادل ـ و گاه تعارض ـ برقرار است. پانزده باسمۀ چوبی بزرگ کتاب ''مکاشفه''، که با متن آلمانی و لاتین در ۱۴۹۸م منتشر شد، شاهکارهایی در هنر گوتیک‌اند؛ عبوس و پرازدحام و در عین حال به‌طرز شگفت‌آوری بدیع. تابلوی ''زندگی مریم عذرا''<ref>''Life Of the Virgin ''</ref> که حاصلِ دومین مسافرت دورر به ایتالیا است، با فضایی گشاده و نوین در ترکیب‌بندی، هنر بلّینی را تداعی می‌کند. نبوغ هنری دورر اصالتاً در آثار خطی‌اش تجلّی می‌یابد، و گراوورهای مسی، حکاکی‌های لوح چوبین، و طراحی‌هایش، مشهورترین و تأثیرگذارترین آثار اوست. شاهکارهایش در حکاکی خطی عبارت‌اند از ''سرنوشت''<ref>''Fortune ''</ref> (۱۵۰۰م)، ''آدم و حوا''<ref>''Adam and Eve ''</ref>(۱۵۰۴م)، ''اسب بزرگ''<ref>''Great Horse''</ref>، و ''اسب کوچک''<ref>'' Little Horse ''</ref> (۱۵۰۵م، اتودهایی از تناسبات اسب)، اثر بزرگ ''مالیخولیا'' (۱۵۱۴؛ که نشان‌دهندۀ عطش‌‌ پایان‌ناپذیر و اقناع‌نشدۀ همتای شمالی لئوناردو در دانش‌پژوهی است)، و ''شهسوار مرگ، و شیطان'' (۱۵۱۳م). نیز ''مصیبت بزرگ''<ref>''Great Passion''</ref> (۱۴۹۸ـ۱۵۱۰م)، و ''مصیبت کوچک''<ref>'' Little Passion ''</ref> (۱۵۰۹ـ۱۵۱۱م) مجموعه‌های نظرگیری از حکاکی‌های لوح چوبینِ اوست. طراحی‌هایش از تک‌چهره، و اتودهایش از حیوانات و گیاهان، ازجمله ''خرگوش''<ref>''The Hare''</ref>، و ''تودۀ علف''<ref> ''Tuft of Grass''</ref> (آلبرتینا<ref> Albertina </ref>) نمونه‌هایی کم‌نظیرند. نقاشی، هیچ‌گاه در رأس اشتغالات هنری دورر قرار نداشت، گرچه خودنگاری‌هایش (۱۴۹۳م؛ [[لوور]]<ref>Louvre </ref>)، (۱۴۹۸م [[پرادو]]<ref>Prado</ref>)، و (۱۵۰۴م؛ [[مونیخ]]) جایگاهی شامخ در میان آثارش دارند، و نقاشی ''آدم و حوا''، در موزۀ پرادو دستاورد زیبایی است از اتودهایش در هنر ایتالیا. آثارش شماری از نقاشی‌های محرابی را دربرمی‌گیرد، که از آن میان تابلوهای ''پرستش تثلیث''<ref> ''Adoration of the Trinity''</ref> (۱۵۱۱م؛ [[وین]]<ref> Vienna </ref>)، ''ستایش مجوسان''<ref>''Adoration of the Magi ''</ref> (۱۵۰۴م؛ موزۀ اوفیتسی<ref>Uffizi Four Apostles</ref>)، و ''چهار حواری''۳۴ (۱۵۲۶م؛ مونیخ) درخور ذکرند. سه کتاب به‌ترتیب دربارۀ اندازه‌گیری و ژرفانمایی (۱۵۲۵م)، استحکامات و شهرسازی (۱۵۲۷م)، و تناسب اندام انسان (۱۵۲۸م)، از آخرین آثارش به‌شمار می‌روند.