پرش به محتوا

اتمی، ساختار: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۹: خط ۹:
'''نظریۀ دالتون.''' در قرن ۱۹، [[دالتون، جان (۱۷۶۶ـ۱۸۴۴)|جان دالتون]]<ref>John Dalton</ref> گازها را متشکل از ذرات می‌دانست. به این ترتیب، لازم بود هر جسم مرکب به‌صورت ذرات اتمی به اتم‌های سازنده‌اش قابل تقسیم باشد. دالتون قانون نسبت‌های ثابت<ref>the law of constant proportions</ref> را به این شرح توصیف کرد: هنگامی‌که از ترکیب دو عنصر جسم مرکبی ساخته می‌شود، نسبت این دو عنصر همیشه ثابت است و یکی از مشخصه‌های جسم مرکب به‌شمار می‌رود. مثلاً، در ترکیب اکسیژن و هیدروژن و تشکیل آب، نسبت وزنی عناصر اکسیژن و هیدروژن همیشه مقدار ثابتی است.
'''نظریۀ دالتون.''' در قرن ۱۹، [[دالتون، جان (۱۷۶۶ـ۱۸۴۴)|جان دالتون]]<ref>John Dalton</ref> گازها را متشکل از ذرات می‌دانست. به این ترتیب، لازم بود هر جسم مرکب به‌صورت ذرات اتمی به اتم‌های سازنده‌اش قابل تقسیم باشد. دالتون قانون نسبت‌های ثابت<ref>the law of constant proportions</ref> را به این شرح توصیف کرد: هنگامی‌که از ترکیب دو عنصر جسم مرکبی ساخته می‌شود، نسبت این دو عنصر همیشه ثابت است و یکی از مشخصه‌های جسم مرکب به‌شمار می‌رود. مثلاً، در ترکیب اکسیژن و هیدروژن و تشکیل آب، نسبت وزنی عناصر اکسیژن و هیدروژن همیشه مقدار ثابتی است.


'''تعیین وزن اتمی عناصر'''. بلافاصله بعد از اعلام نظریۀ اتمی دالتون، [[گی لوساک، ژوزف لویی (۱۷۷۸ـ۱۸۵۰)|ژوزف گی‌لوساک]]<ref>Joseph Gay-Lussac</ref> شرایط حجمی گازهای ترکیب‌شونده را بررسی کرد. نتیجۀ تحقیق گی‌‌لوساک، کشف و طرح این قانون بود که در ترکیب گازها، حجم گازهای ترکیب‌شونده و حجم محصول، اگر به صورت گاز باشد، نسبت‌های ساده‌ای با یکدیگر دارند. در ۱۸۱۱، [[آووگادرو، آمادیو (۱۷۷۶ـ۱۸۵۶)|آمادئو آووگادرو]] فرضیه‌اش را دربارۀ اجزای مولکولی گازها منتشر کرد. بنابر فرضیۀ آووگادرو، در شرایط یکسان دما و فشار، تعداد مولکول‌های موجود در حجم‌های یکسان گازهای متفاوت با هم برابر است و بستگی به این ندارد که مولکول‌ها از اتم‌های منفرد یا از اتم‌های بسیار متعدد ساخته شده باشند. شواهد تجربی هر دو فرضیه را به خوبی تأیید کرد و دانشمندان این دو فرضیه را برای تعیین جرم اتمی نسبی عناصر شیمیایی به کار بردند. بیشتر پیشرفت‌هایی که در شیمی حاصل شد، بر اساس تجزیۀ کیفی، و استفاده از وزن‌های اتمی استوار بوده است.
'''تعیین وزن اتمی عناصر'''. بلافاصله بعد از اعلام نظریۀ اتمی دالتون، [[گی لوساک، ژوزف لوئی|ژوزف گی‌لوساک]]<ref>Joseph Gay-Lussac</ref> شرایط حجمی گازهای ترکیب‌شونده را بررسی کرد. نتیجۀ تحقیق گی‌‌لوساک، کشف و طرح این قانون بود که در ترکیب گازها، حجم گازهای ترکیب‌شونده و حجم محصول، اگر به صورت گاز باشد، نسبت‌های ساده‌ای با یکدیگر دارند. در ۱۸۱۱، [[آووگادرو، آمادئو (۱۷۷۶ـ۱۸۵۶م)|آمادئو آووگادرو]] فرضیه‌اش را دربارۀ اجزای مولکولی گازها منتشر کرد. بنابر فرضیۀ آووگادرو، در شرایط یکسان دما و فشار، تعداد مولکول‌های موجود در حجم‌های یکسان گازهای متفاوت با هم برابر است و بستگی به این ندارد که مولکول‌ها از اتم‌های منفرد یا از اتم‌های بسیار متعدد ساخته شده باشند. شواهد تجربی هر دو فرضیه را به خوبی تأیید کرد و دانشمندان این دو فرضیه را برای تعیین جرم اتمی نسبی عناصر شیمیایی به کار بردند. بیشتر پیشرفت‌هایی که در شیمی حاصل شد، بر اساس تجزیۀ کیفی، و استفاده از وزن‌های اتمی استوار بوده است.


'''رادرفورد و موزلی'''. در حدود ۱۹۰۰، مشخص شده بود که اتم‌ها ساختاری داخلی دارند و تقسیم‌ناپذیر نیستند. [[رادرفورد، ارنست (۱۸۷۱ـ۱۹۳۷)|ارنست رادرفورد]] و دیگران (۱۹۱۱ـ‌۱۹۱۳) با استفاده از آزمایش‌های ذرات آلفا<ref>α-particles</ref>، نشان دادند که عملاً همۀ جرم هر اتم در هستۀ مرکزی فوق‌العاده کوچکی متمرکز شده است که بار الکتریکی مثبت دارد. در۱۹۱۳، رادرفورد با همکاری [[موزلی، هنری (۱۸۸۷ـ۱۹۱۵)|هنری موزلی]]<ref>Henry Moseley</ref> نشان داد که هر هسته شامل تعدادی بار مثبت است و این تعداد بستگی به عنصر مورد نظر دارد. تعداد بار مثبت در هستۀ هر عنصر را عدد اتمی آن عنصر می‌گویند. در اطراف هسته و در فاصلۀ نسبتاً دور از آن، به تعداد پروتون‌ها الکترون در گردش‌ است. سبک‌ترین هسته، که هستۀ اتم هیدروژن است، یک بار مثبت منفرد، با نام پروتون، دارد.
'''رادرفورد و موزلی'''. در حدود ۱۹۰۰، مشخص شده بود که اتم‌ها ساختاری داخلی دارند و تقسیم‌ناپذیر نیستند. [[رادرفورد، ارنست (۱۸۷۱ـ۱۹۳۷)|ارنست رادرفورد]] و دیگران (۱۹۱۱ـ‌۱۹۱۳) با استفاده از آزمایش‌های ذرات آلفا<ref>α-particles</ref>، نشان دادند که عملاً همۀ جرم هر اتم در هستۀ مرکزی فوق‌العاده کوچکی متمرکز شده است که بار الکتریکی مثبت دارد. در۱۹۱۳، رادرفورد با همکاری [[موزلی، هنری (۱۸۸۷ـ۱۹۱۵)|هنری موزلی]]<ref>Henry Moseley</ref> نشان داد که هر هسته شامل تعدادی بار مثبت است و این تعداد بستگی به عنصر مورد نظر دارد. تعداد بار مثبت در هستۀ هر عنصر را عدد اتمی آن عنصر می‌گویند. در اطراف هسته و در فاصلۀ نسبتاً دور از آن، به تعداد پروتون‌ها الکترون در گردش‌ است. سبک‌ترین هسته، که هستۀ اتم هیدروژن است، یک بار مثبت منفرد، با نام پروتون، دارد.
۴۷٬۷۳۶

ویرایش