Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۷٬۷۳۶
ویرایش
اسپانیایی، ادبیات: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
'''دورۀ مغربی'''. تنها نمونۀ کامل از میان حماسههای کلاسیک اسپانیایی، ''سرود سید''<ref>''El cantar de mio Cid''</ref>، مربوط به قرن ۱۲م، است. شاه [[آلفونسو دهم|آلفونسوی دهم]]<ref> King Alfonso X </ref>، معروف به سابیو<ref>El Sabio</ref> (خردمند)، پایهگذار نثر کاستیلی در قرن ۱۳م بود که به گویش گالیسیایی شعر تغزلی مینوشت. خوان روئیس<ref> Juan Ruiz </ref> (ح ۱۲۸۳ـ۱۳۵۰م)، طنزپرداز قرن ۱۴م، و کشیش اعظم ایتا<ref>Hita</ref>، نخستین شاعر واقعی بود. مارکی سانتیلیانا<ref> Marquis of Santillana</ref> (اینیگو لوپِز دِ مندوسا<ref> Iñigo López de Mendoza </ref>)، شاعر و منتقد قرن ۱۵م، آثار زیر را گردآوری کرد: ضربالمثلها؛ قصههای شهسواری، مانند ''آمادیس دو گُل''<ref>''Amadis de Gaula'' </ref>؛ سرودهایی که به مبارزه علیه مغربیها اشاره دارد؛ و سِلِستینا (آسمانی)<ref>Celestina </ref>، که رمانی در قالب نمایش است. | '''دورۀ مغربی'''. تنها نمونۀ کامل از میان حماسههای کلاسیک اسپانیایی، ''سرود سید''<ref>''El cantar de mio Cid''</ref>، مربوط به قرن ۱۲م، است. شاه [[آلفونسو دهم|آلفونسوی دهم]]<ref> King Alfonso X </ref>، معروف به سابیو<ref>El Sabio</ref> (خردمند)، پایهگذار نثر کاستیلی در قرن ۱۳م بود که به گویش گالیسیایی شعر تغزلی مینوشت. خوان روئیس<ref> Juan Ruiz </ref> (ح ۱۲۸۳ـ۱۳۵۰م)، طنزپرداز قرن ۱۴م، و کشیش اعظم ایتا<ref>Hita</ref>، نخستین شاعر واقعی بود. مارکی سانتیلیانا<ref> Marquis of Santillana</ref> (اینیگو لوپِز دِ مندوسا<ref> Iñigo López de Mendoza </ref>)، شاعر و منتقد قرن ۱۵م، آثار زیر را گردآوری کرد: ضربالمثلها؛ قصههای شهسواری، مانند ''آمادیس دو گُل''<ref>''Amadis de Gaula'' </ref>؛ سرودهایی که به مبارزه علیه مغربیها اشاره دارد؛ و سِلِستینا (آسمانی)<ref>Celestina </ref>، که رمانی در قالب نمایش است. | ||
'''دورۀ اسپانیا بهمنزلۀ قدرتی بزرگ'''. شکوفایی نمایشنامۀ منظوم با آثار [[لوپه د | '''دورۀ اسپانیا بهمنزلۀ قدرتی بزرگ'''. شکوفایی نمایشنامۀ منظوم با آثار [[لوپه د روئدا|لوپه دِ روئدا]]<ref>Lope de Rueda</ref> ( ـ ۱۵۶۵) آغاز شد و با وگا، که صدها نمایشنامه، رمان، و شعر نوشت، و کالدِرون دِ لا بارکا، مؤلف ''زندگی رؤیاست''<ref>''La vida es sueño/Life Is a Dream'' </ref> (۱۶۳۵)، به اوج خود رسید. در این دوره، دامنۀ شعر نیز گسترده بود، ازجمله آثار تغزلی [[گارسیلاسو د لا وگا (۱۵۰۳ـ ۱۵۳۶)|گارسیلاسو دِ لا بگا]]<ref>Garcilaso de la Vega </ref>، اشعار میهنپرستانۀ فرناندو دِ اِررا<ref>Fernando de Herrera </ref> (۱۵۳۴ـ۱۵۹۷)، آثار عارفانی چون سن تِرِساو<ref>St Teresa</ref> و لوئیس دِ لئون<ref> Luis de Leόn </ref>، و سبک استادانۀ لوئیس دِ گونگورا<ref>Luis de Gόngora </ref> (۱۵۶۱ـ۱۶۲۷)، که «گونگوریسم» منحط را باب کرد. در زمینۀ قصه، داستان شبانی شکل گرفت، مانند ''دیانا''<ref>''Diana'' </ref>، اثر خورخه دِ مونْتمایور<ref>Jorge de Montemayor</ref>؛ رمان پیکارسک نیز با ''لازاریلوی تورمسی''<ref>''Lazarillo del Tormes'' </ref>، اثر نویسندهای ناشناس، آثار سِروانتس، و طنز تلخ فرانسیسکو دِ کِوِدو بیلیِگاس<ref>Francisco de Quevedo y Villegas </ref> تثبیت شد. | ||
'''نفوذ جنبش اروپایی'''. در قرن ۱۸ بِنیتو خ فئیخوئو<ref>Benito J Feijoo </ref>، راهب بندیکتی<ref>Benedictine </ref>، تفکر علمی را در اسپانیا رواج داد و نفوذ فرانسه در کمدیهای لئاندرو ف دِ موراتین<ref>Leandro F de Moratín</ref> (۱۷۶۰ـ۱۸۲۸) و دیگران نمود یافت. چهرههای نمونۀ این دورۀ رمانتیک عبارتاند از شاعران و نمایشنامهنویسانی چون آنخل دِ سائاوِدرا<ref> Angel de Saavedra </ref> (دوک دِ ریواس<ref>Duque de Rivas </ref>) (۱۷۹۱ـ۱۸۶۵) و [[سوریلیا ای مورال، خوزه (۱۸۱۷ـ۱۸۹۳)|خوزه سوریلیا]]<ref>José Zorilla </ref> (۱۸۱۷ـ۱۸۹۳)، و خوزه دِ اسپرونسِدا<ref>José de Espronceda </ref>ی ترانهسرا. برخی از رماننویسان قرن ۱۹ عبارتاند از پدرو دِ آلارکون<ref>Pedro de Alarcón</ref>، کنتس [[امیلیا پاردو باسان (۱۸۵۲ـ۱۹۲۱)|امیلیا دِ پاردو باسان]]<ref> Emilia de Pardo Bazán </ref> (۱۸۵۲ـ۱۹۲۱)، و بیسنته بلاسکو ایوانیس<ref>Vicente Blasco Ibañez </ref>. [[اچگارائی، خوزه (۱۸۳۲ـ۱۹۱۶م)|خوزه اِچِگارائی]]<ref>José Echegaray</ref> ازجمله نمایشنامهنویسان قرن ۱۹ است. | '''نفوذ جنبش اروپایی'''. در قرن ۱۸ بِنیتو خ فئیخوئو<ref>Benito J Feijoo </ref>، راهب بندیکتی<ref>Benedictine </ref>، تفکر علمی را در اسپانیا رواج داد و نفوذ فرانسه در کمدیهای لئاندرو ف دِ موراتین<ref>Leandro F de Moratín</ref> (۱۷۶۰ـ۱۸۲۸) و دیگران نمود یافت. چهرههای نمونۀ این دورۀ رمانتیک عبارتاند از شاعران و نمایشنامهنویسانی چون آنخل دِ سائاوِدرا<ref> Angel de Saavedra </ref> (دوک دِ ریواس<ref>Duque de Rivas </ref>) (۱۷۹۱ـ۱۸۶۵) و [[سوریلیا ای مورال، خوزه (۱۸۱۷ـ۱۸۹۳)|خوزه سوریلیا]]<ref>José Zorilla </ref> (۱۸۱۷ـ۱۸۹۳)، و خوزه دِ اسپرونسِدا<ref>José de Espronceda </ref>ی ترانهسرا. برخی از رماننویسان قرن ۱۹ عبارتاند از پدرو دِ آلارکون<ref>Pedro de Alarcón</ref>، کنتس [[امیلیا پاردو باسان (۱۸۵۲ـ۱۹۲۱)|امیلیا دِ پاردو باسان]]<ref> Emilia de Pardo Bazán </ref> (۱۸۵۲ـ۱۹۲۱)، و بیسنته بلاسکو ایوانیس<ref>Vicente Blasco Ibañez </ref>. [[اچگارائی، خوزه (۱۸۳۲ـ۱۹۱۶م)|خوزه اِچِگارائی]]<ref>José Echegaray</ref> ازجمله نمایشنامهنویسان قرن ۱۹ است. | ||