کومنیوس، یان آموس: تفاوت میان نسخه‌ها

 

{{جعبه زندگینامه

}} کومِنْسْکی، یان آموش  (۱۵۹۲ـ۱۶۷۰م)&nbsp;&nbsp; <span dir="LTR">Comenius, John Amos</span>

(مشهور به جان ایمس کومنیوس<ref>John Amos Comenius</ref>) مصلح آموزشی و رهبر مذهبی چک. در موراویا<ref>Moravia</ref> (بخشی از جمهوری چک کنونی) متولد شد و در دانشگاه هایدلبرک<ref>Heidelberg</ref> تحصیل کرد. تا پیش از شروع «جنگ سی‌ساله<ref>Thirty Year's War</ref>»، در شهرهای پرژروف<ref>Prerov</ref> و فولنِک<ref>Fulnek</ref> معلم و کشیش بخش بود؛ با شروع جنگ، ارتش امپراتوری روم مقدسْ موراویایی‌ها را وادار به جلای وطن کرد. در لِشنو<ref>Leszno</ref>، واقع در لهستان، سکنا گزید و در مقام اسقفِ موراویایی‌ها کمک کرد که فرقۀ مذهبی‌اش محفوظ بماند. در 1638، به سوئد دعوت شد تا در اصلاحات آموزشی مشارکت کند. دولت انگلستان دعوت مشابهی به‌عمل آورد، اما او در 1641، اندک‌زمانی پیش از وقوع جنگ داخلی انگلستان<ref>English Civil War</ref>، آن کشور را ترک گفت و به سوئد نقل‌مکان کرد و تا 1648 در آن‌جا به‌کار پرداخت. پس از آن در لهستان، مجارستان، و هلند به‌سر برد. بیشترین شهرت کومنسکی به سبب خدماتش در زمینۀ شیوه‌های تدریس است؛ این شیوه‌ها، همراه با اصول تعلیم و تربیت او، در کتاب ''آموزشگر بزرگ''<ref>''The Great Didactic''</ref> (1628ـ1632م؛ ترجمه به انگلیسی، 1896، 1931م) عرضه شدند. او نخستین کسی بود که با استفاده از متن‌های واحد که به زبان‌های قدیم و جدید نوشته شده‌اند به تدریس زبان‌های لاتینی و یونانی باستان پرداخت. کتاب او در یادگیری زبان لاتینی، ''دنیای دیدنی در تصاویر''<ref>''Visible World in Pictures''</ref> (1658م؛ ترجمه به انگلیسی: 1659م) نام دارد که گمان می‌رود نخستین کتاب مصوّر برای کودکان باشد.