پرش به محتوا

شاهنامه و ادبیات نمایشی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:


*نخستین نمایش‌نوشته‌ای که «تئاتر ضحاک» نام داشت و نویسندۀ آن ترکی از عثمانی به نام «شمس‌الدین سامی» بود و آن را «ابراهیم (امیرتومان)» پسر میرزا علی‌اکبرخان آجودان‌باشی، به توصیۀ «ندیم‌السلطان» وزیر انطباعات و دارالترجمه خاصه، در سال 1284ش به فارسی برگرداند.
*نخستین نمایش‌نوشته‌ای که «تئاتر ضحاک» نام داشت و نویسندۀ آن ترکی از عثمانی به نام «شمس‌الدین سامی» بود و آن را «ابراهیم (امیرتومان)» پسر میرزا علی‌اکبرخان آجودان‌باشی، به توصیۀ «ندیم‌السلطان» وزیر انطباعات و دارالترجمه خاصه، در سال 1284ش به فارسی برگرداند.
*رستم و سهراب/ نمایش‌نامه‌ای در پنج پرده به قلم «[[حسین کاظم زاده ایرانشهر (تبریز ۱۲۶۲ـ سوییس ۱۳۴۱ش)|حسین کاظم‌زاده]]» معروف به «ایرانشهر» (1301ش)
*رستم و سهراب/ نمایش‌نامه‌ای در پنج پرده به قلم «[[کاظم زاده ایرانشهر، حسین|حسین کاظم‌زاده]]» معروف به «ایرانشهر» (1301ش)
*رستم و سهراب/ به قلم «غلامعلی فکری» و به یاری [[پری آقابابوف|پری آقابابایوف]] (1313ش)
*رستم و سهراب/ به قلم «غلامعلی فکری» و به یاری [[پری آقابابوف|پری آقابابایوف]] (1313ش)
*الهۀ مصر/ به قلم [[علی اصغر گرمسیری|علی‌اصغر گرمسیری]]/ به نظم و در سه پرده‌ (1314ش)
*الهۀ مصر/ به قلم [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]]/ به نظم و در سه پرده‌ (1314ش)
*رستم و سهراب/ منظوم و در سه پرده از مهدی فروغی (1316)
*رستم و سهراب/ منظوم و در سه پرده از مهدی فروغی (1316)
*لمبک آب‌فروش/ [[رفیع حالتی]] (1319ش)
*لمبک آب‌فروش/ [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]] (1319ش)
*تیسفون‌/ نمایش در 6 پرده از [[تندر کیا]] (1310ش)
*تیسفون‌/ نمایش در 6 پرده از [[تندر کیا]] (1310ش)
*شیدوش و ناهید/  [[ابوالحسن فروغی]] (1294ش)
*شیدوش و ناهید/  [[فروغی، ابوالحسن (تهران ۱۲۶۳ ـ ۱۳۳۸ش)|ابوالحسن فروغی]] (1294ش)
*شب فردوسی/ [[ذبیح بهروز (تهران ۱۲۶۹ـ ۱۳۵۰ش)|ذبیح بهروز]] (1313ش)
*شب فردوسی/ [[بهروز، ذبیح (تهران ۱۲۶۹ـ ۱۳۵۰ش)|ذبیح بهروز]] (1313ش)
*اپرت رستم و سهراب/ [[مشیر همایون شهردار|حبیب‌الله شهردار مشیر همایون]] (1313ش)
*اپرت رستم و سهراب/ [[شهردار، مشیر همایون (۱۲۶۱ـ۱۳۴۸ش)|حبیب‌الله شهردار مشیر همایون]] (1313ش)
*سه تابلو (زال و رودابه/  رستم و قباد/ رستم و تهمینه) نوشتۀ [[عبدالحسین نوشین]]، به یاری [[مجتبی مینوی]] (1313ش)
*سه تابلو (زال و رودابه/  رستم و قباد/ رستم و تهمینه) نوشتۀ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، به یاری [[مینوی، مجتبی (تهران ۱۲۸۲ـ همان جا ۱۳۵۵ش)|مجتبی مینوی]] (1313ش)
*بیژن و منیژه/  [[زیرک زاده، غلامحسین (۱۲۸۶ـ۱۳۳۲ش)|غلامحسین زیرک‌زاده]] (1313ش)
*بیژن و منیژه/  [[زیرک زاده، غلامحسین (۱۲۸۶ـ۱۳۳۲ش)|غلامحسین زیرک‌زاده]] (1313ش)
*رستم و سهراب/ علی جلالی (1320ش)
*رستم و سهراب/ علی جلالی (1320ش)
خط ۱۸: خط ۱۸:
*بیژن و منیژه/ احمد بهارمست (1326ش)
*بیژن و منیژه/ احمد بهارمست (1326ش)
*جنگ یازده رخ/ علی جلالی (1323ش)
*جنگ یازده رخ/ علی جلالی (1323ش)
*کاوه آهنگر/ [[ابوالقاسم لاهوتی]] (1325ش)
*کاوه آهنگر/ [[لاهوتی، ابوالقاسم (کرمانشاه ۱۲۶۶ـ مسکو ۱۳۳۵ش)|ابوالقاسم لاهوتی]] (1325ش)
*زندگی فردوسی/ میرسید علیخان آذری (1326ش)
*زندگی فردوسی/ میرسید علیخان آذری (1326ش)
*عروس تهران/ [[ابوالقاسم جنتی عطایی]] (1326ش)
*عروس تهران/ [[جنتی عطایی، ابوالقاسم (۱۲۹۶ـ۱۳۷۲ش)|ابوالقاسم جنتی عطایی]] (1326ش)
*رستم و سهراب/ فرهنگ ارجمند (1326ش)
*رستم و سهراب/ فرهنگ ارجمند (1326ش)
*رستم و سهراب/ محمدقلی مقدس (1326ش)
*رستم و سهراب/ محمدقلی مقدس (1326ش)
*رستم و اسفندیار/ [[محسن صبا]] (1335ش)
*رستم و اسفندیار/ [[صبا، محسن (تهران ۱۲۸۵ـ امریکا ۱۳۷۱ش)|محسن صبا]] (1335ش)
*رستم و سهراب/ ابوالقاسم جنتی عطایی (1343ش)
*رستم و سهراب/ ابوالقاسم جنتی عطایی (1343ش)
*رستم و سهراب/ [[ارسلان پوریا (۱۳۰۹ـ۱۳۷۳ش)|ارسلان پوریا]] (1346ش)
*رستم و سهراب/ [[پوریا، ارسلان (۱۳۰۹ـ۱۳۷۳ش)|ارسلان پوریا]] (1346ش)
*تراژدی سهراب/ [[منوچهر شیبانی]] (1347ش)
*تراژدی سهراب/ [[شیبانی، منوچهر (کاشان ۱۳۰۲ـ تهران ۱۳۷۰ش)|منوچهر شیبانی]] (1347ش)
*تازیانۀ بهرام/ ارسلان پوریا (1347ش)
*تازیانۀ بهرام/ ارسلان پوریا (1347ش)
*درفش کاویانی/ کورس سلحشور (1347ش)
*درفش کاویانی/ کورس سلحشور (1347ش)
خط ۳۶: خط ۳۶:
*مهر در حضور شیشه/ عباس شادروان (1380ش).
*مهر در حضور شیشه/ عباس شادروان (1380ش).


همچنین در انتها اشاره می‌کنیم که علاوه بر [[بهرام بیضایی (تهران ۱۳۱۷ش)|بهرام بیضایی]] که به صورت غیرمستقیم یا مستقیم تعدادی از آثارش را براساس قصه‌های شاهنامه نوشته و اجرا کرده است، طی سال‌های پس از انقلاب اسلامی افرادی چون محمد چرمشیر، [[حمید امجد]]، [[پری صابری]]، [[قطب الدین صادقی|قطب‌الدین صادقی]]، [[رسول نجفیان]]، [[محمود عزیزی]]، مسعود دلخواه، سیروس همتی، شکرخدا گودرزی و [[بهروز غریب پور|بهروز غریب‌پور]] نمایش‌هایی را با نمایش‌نامه‌های خود یا دیگران که از شاهنامه اقتباس شده‌اند بر روی صحنه برده‌اند.   
همچنین در انتها اشاره می‌کنیم که علاوه بر [[بیضایی، بهرام|بهرام بیضایی]] که به صورت غیرمستقیم یا مستقیم تعدادی از آثارش را براساس قصه‌های شاهنامه نوشته و اجرا کرده است، طی سال‌های پس از انقلاب اسلامی افرادی چون محمد چرمشیر، [[امجد، حمید (تهران ۱۳۴۷ش)|حمید امجد]]، [[صابری، پری (تهران ۱۳۱۰ - ۲۰ شهریور ۱۴۰۳ش)|پری صابری]]، [[صادقی، قطب الدین (سنندج ۱۳۳۱ش)|قطب‌الدین صادقی]]، [[رسول نجفیان]]، [[عزیزی، محمود (تهران ۱۳۲۳ش)|محمود عزیزی]]، مسعود دلخواه، سیروس همتی، شکرخدا گودرزی و [[غریب پور، بهروز (سنندج ۱۳۲۹ش)|بهروز غریب‌پور]] نمایش‌هایی را با نمایش‌نامه‌های خود یا دیگران که از شاهنامه اقتباس شده‌اند بر روی صحنه برده‌اند.   
----<br />
----<br />
[[رده:تئاتر]]
[[رده:تئاتر]]
[[رده:ایران – آثار، رویدادها، اماکن]]
[[رده:ایران – آثار، رویدادها، اماکن]]
سرویراستار
۵۵٬۶۴۵

ویرایش