پرش به محتوا

نمایش - تئاتر تلویزیونی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
پیشینۀ این پدیده در ایران از 60 سال تجاورز می‌کند و ضبط و پخش تئاتر در این رسانه را می‌توان به 3 دوره تقسیم کرد:   
پیشینۀ این پدیده در ایران از 60 سال تجاورز می‌کند و ضبط و پخش تئاتر در این رسانه را می‌توان به 3 دوره تقسیم کرد:   


'''دورۀ نخست''' (1337ـ 1345ش): این دوره معروف به «[[ثابت پاسال، حبیب الله (تهران ۱۲۸۲ـ امریکا ۱۳۷۲ش)|ثابت پاسال]]» است که برای بردن تئاتر مقبول دوران خودش به خانه‌های مردم، با ادارۀ هنرهای دراماتیک آن زمان وارد مذاکره شد و با 6 گروه به سرپرستی [[نصیریان، علی|نصیریان]]، [[والی، جعفر (تهران ۱۳۱۲ش)|والی]]، دیلمقانی، [[خسروی، رکن الدین (۱۳۱۱ش)|خسروی]] قرارداد همکاری منعقد کرد. نخستین تئاتر در تلویزیون ثابت پاسال، ''مارگارت'' نوشتۀ «آرمان سالاگرو» و ترجمۀ [[سرکیسیان، شاهین (۱۲۸۹ـ تهران ۱۳۴۵ش)|سرکیسیان]] است که به کارگردانی [[جوانمرد، عباس (۱۳۰۷ش)|عباس جوانمرد]] به نمایش گذاشته شد. در این دوره، هر چهارشنبه شب یک برنامۀ تئاتر و گاه پخش نمایش‌های گروه‌های سنتی، مثل گروه «منظوری» و «[[جعفری، محمدعلی (۱۳۰۳ـ۱۳۶۵ش)|محمدعلی جعفری]]» به‌طور پخش مستقیم ارایه می‌شد که مورد استقبال مخاطب قرار می‌گرفت. درام‌نویسان فعال تلویزیونی این دوره نصرت پرتوی، [[شاهین پر، ناصر (تهران ۱۳۱۷ش)|ناصر شاهین‌پر]] و احمد نوربخش و مترجمان کوشا حسینعلی طباطبایی، مسعود کریم، ناصر توفیقیان، ایرج زهری، [[تقی زاده، صفدر (آبادان ۱۳۱۱ش)|صفدر تقی‌زاده]] و صفریان بودند.   
'''دورۀ نخست''' (1337ـ 1345ش): این دوره معروف به «[[ثابت پاسال، حبیب الله (تهران ۱۲۸۲ـ امریکا ۱۳۷۲ش)|ثابت پاسال]]» است که برای بردن تئاتر مقبول دوران خودش به خانه‌های مردم، با ادارۀ هنرهای دراماتیک آن زمان وارد مذاکره شد و با 6 گروه به سرپرستی [[نصیریان، علی|نصیریان]]، [[والی، جعفر (تهران ۱۳۱۲ش)|والی]]، دیلمقانی، [[خسروی، رکن الدین (۱۳۱۱ش)|خسروی]] قرارداد همکاری منعقد کرد. نخستین تئاتر در تلویزیون ثابت پاسال، ''مارگارت'' نوشتۀ «آرمان سالاگرو» و ترجمۀ [[سرکیسیان، شاهین (۱۲۸۹ـ تهران ۱۳۴۵ش)|سرکیسیان]] است که به کارگردانی [[جوانمرد، عباس (۱۳۰۷ش)|عباس جوانمرد]] به نمایش گذاشته شد. در این دوره، هر چهارشنبه شب یک برنامۀ تئاتر و گاه پخش نمایش‌های گروه‌های سنتی، مثل گروه «منظوری» و «[[جعفری، محمدعلی (۱۳۰۳ـ۱۳۶۵ش)|محمدعلی جعفری]]» به‌طور پخش مستقیم ارایه می‌شد که مورد استقبال مخاطب قرار می‌گرفت. درام‌نویسان فعال تلویزیونی این دوره نصرت پرتوی، [[شاهین پر، ناصر|ناصر شاهین‌پر]] و احمد نوربخش و مترجمان کوشا حسینعلی طباطبایی، مسعود کریم، ناصر توفیقیان، ایرج زهری، [[تقی زاده، صفدر (آبادان ۱۳۱۱ش)|صفدر تقی‌زاده]] و صفریان بودند.   
[[پرونده:42359108- ۴.jpg|بندانگشتی|حبیب الله ثابت پاسال]]
[[پرونده:42359108- ۴.jpg|بندانگشتی|حبیب الله ثابت پاسال]]
'''دورۀ دوم''' (1345ـ 1357ش): در این دوره، تلویزیون ملی ایران تأسیس می‌شود که ضبط و پخش تئاتر در سیما را به عهده می‌گیرد. آنچه از این دوره برجای مانده، بالغ بر 250 اثر نمایشی است که مشخصات کلی آن‌ها ثبت شده است. نخستین تئاتر تلویزیونی این دوران ''شهر آفتاب'' (نوشتۀ [[حاتمی، علی (تهران ۱۳۲۳ـ۱۳۷۵ش)|علی حاتمی)]] به کارگردانی [[جوانمرد، عباس (۱۳۰۷ش)|عباس جوانمرد]] بود. نویسندگان فعال سیما: [[خلج، اسماعیل (۱۳۲۴ش)|اسماعیل خلج]]، تهمینه میرمیرانی، [[رادی، اکبر (رشت ۱۳۱۸ـ تهران ۱۳۸۶ش)|اکبر رادی]]، ابوالقاسم معارفی، [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن فرسی]]، علی نصیریان، [[بیضایی، بهرام|بهرام بیضایی]]، ایرج زهری و [[ساعدی، غلامحسین (تبریز ۱۳۱۴ـ پاریس ۱۳۶۴ ش)|غلامحسین ساعدی]] و مترجمان پرکار این دوره: حسینعلی طباطبایی، ایرج زهری، [[شنگله، اسماعیل|اسماعیل شنگله]]، [[صابری، پری (تهران ۱۳۱۰ - ۲۰ شهریور ۱۴۰۳ش)|پری صابری]]، [[تأییدی، پرویز|پرویز تأییدی]]، حسین پرورش، [[کی مرام، منوچهر (تهران ۱۳۰۶ـ۱۳۸۲ش)|منوچهر کی‌مرام]] و [[مؤدبیان، داریوش|داریوش مؤدبیان]] بودند. کارگردان‌ها: عباس جوانمرد، [[سمندریان، حمید (تهران ۱۳۱۰ ـ۱۳۹۱ش)|حمید سمندریان]]، اسماعیل شنگله، محمدعلی جبمنوعفری، اسماعیل خلج، حسین پرورش، [[کرم رضایی، رضا (سنقر ۱۳۱۶ش ـ تهران ۱۳۸۹ش)|رضا کرم‌رضایی]]، داریوش مؤدبیان، فریده و پری‌ صابری بودند. [[بابک، رضا (تهران ۱۳۲۳ش)|رضا بابک]] با 7 نمایش برای کودکان و نوجوانان در این دوره، پرکارترین نویسنده و کارگردان این قالب در تلویزیون بوده است.   
'''دورۀ دوم''' (1345ـ 1357ش): در این دوره، تلویزیون ملی ایران تأسیس می‌شود که ضبط و پخش تئاتر در سیما را به عهده می‌گیرد. آنچه از این دوره برجای مانده، بالغ بر 250 اثر نمایشی است که مشخصات کلی آن‌ها ثبت شده است. نخستین تئاتر تلویزیونی این دوران ''شهر آفتاب'' (نوشتۀ [[حاتمی، علی (تهران ۱۳۲۳ـ۱۳۷۵ش)|علی حاتمی)]] به کارگردانی [[جوانمرد، عباس (۱۳۰۷ش)|عباس جوانمرد]] بود. نویسندگان فعال سیما: [[خلج، اسماعیل (۱۳۲۴ش)|اسماعیل خلج]]، تهمینه میرمیرانی، [[رادی، اکبر (رشت ۱۳۱۸ـ تهران ۱۳۸۶ش)|اکبر رادی]]، ابوالقاسم معارفی، [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن فرسی]]، علی نصیریان، [[بیضایی، بهرام|بهرام بیضایی]]، ایرج زهری و [[ساعدی، غلامحسین (تبریز ۱۳۱۴ـ پاریس ۱۳۶۴ ش)|غلامحسین ساعدی]] و مترجمان پرکار این دوره: حسینعلی طباطبایی، ایرج زهری، [[شنگله، اسماعیل|اسماعیل شنگله]]، [[صابری، پری (تهران ۱۳۱۰ - ۲۰ شهریور ۱۴۰۳ش)|پری صابری]]، [[تأییدی، پرویز|پرویز تأییدی]]، حسین پرورش، [[کی مرام، منوچهر (تهران ۱۳۰۶ـ۱۳۸۲ش)|منوچهر کی‌مرام]] و [[مؤدبیان، داریوش|داریوش مؤدبیان]] بودند. کارگردان‌ها: عباس جوانمرد، [[سمندریان، حمید (تهران ۱۳۱۰ ـ۱۳۹۱ش)|حمید سمندریان]]، اسماعیل شنگله، محمدعلی جبمنوعفری، اسماعیل خلج، حسین پرورش، [[کرم رضایی، رضا (سنقر ۱۳۱۶ش ـ تهران ۱۳۸۹ش)|رضا کرم‌رضایی]]، داریوش مؤدبیان، فریده و پری‌ صابری بودند. [[بابک، رضا (تهران ۱۳۲۳ش)|رضا بابک]] با 7 نمایش برای کودکان و نوجوانان در این دوره، پرکارترین نویسنده و کارگردان این قالب در تلویزیون بوده است.   
۴۷٬۹۰۹

ویرایش