می دمد صبح و کله بست سحاب: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:2042159783.jpg|جایگزین=دیوان حافظ|بندانگشتی|دیوان حافظ]] | [[پرونده:2042159783.jpg|جایگزین=دیوان حافظ|بندانگشتی|دیوان حافظ]] | ||
مصرع آغازین یکی از غزلهای [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع میدمد صبح و کِلّه بست سحاب/ الصبوح الصبوح یا اصحاب. این غزل در نسخهی تصحیح [[محمد | مصرع آغازین یکی از غزلهای [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع میدمد صبح و کِلّه بست سحاب/ الصبوح الصبوح یا اصحاب. این غزل در نسخهی تصحیح [[قزوینی، محمد (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۸ش)|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 8بیت است و در [[خفیف|بحر خفیف]] مسدس مخبون (فعلاتن مفاعلن فعلن) سروده شده است. | ||
حافظ این غزلِ ملمع را به استقبال غزلی از [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «طَلَع الصُّبح مِن وَراءِ حِجاب/ عَجِّلو بِالرحین یا اَصحاب» سروده است. حافظ در این غزل، خلاف موضوع شعر خواجو که به مسالهی فراق پرداخته، با بهانه کردن رسیدن بهار و پرداختن غزلی بهاریه، موضوع بسته شدن در میخانهها توسط [[شاه شجاع]] را با تکرار و اصرار طرح کرده است. تکرار کلماتی در مصرع دوم ابیات ابتدایی و شکل انفجاری و تمامکنندهی حرف رویّ (ب) در قافیه (از حیث [[آواشناسی]]) عصبانیت و شجاعت حافظ را در مواجه با تصمیم شاه شجاع نشان میدهد. علاوه بر اینهمه وی خلاف منع حاکم، در بیشتر ابیات یاران و مخاطبانش را به میخواری فرامیخواند. غزل را خلاف غالب شعرهای حافظ میتوان با فراغ بال از نگرانیِ چندلایه بودن و تفاسیر استعاری یا کنایی (به استثنای بیت ششم) خواند و از زیباییهای هنری- زبانیاش لذت برد. | حافظ این غزلِ ملمع را به استقبال غزلی از [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «طَلَع الصُّبح مِن وَراءِ حِجاب/ عَجِّلو بِالرحین یا اَصحاب» سروده است. حافظ در این غزل، خلاف موضوع شعر خواجو که به مسالهی فراق پرداخته، با بهانه کردن رسیدن بهار و پرداختن غزلی بهاریه، موضوع بسته شدن در میخانهها توسط [[شاه شجاع]] را با تکرار و اصرار طرح کرده است. تکرار کلماتی در مصرع دوم ابیات ابتدایی و شکل انفجاری و تمامکنندهی حرف رویّ (ب) در قافیه (از حیث [[آواشناسی]]) عصبانیت و شجاعت حافظ را در مواجه با تصمیم شاه شجاع نشان میدهد. علاوه بر اینهمه وی خلاف منع حاکم، در بیشتر ابیات یاران و مخاطبانش را به میخواری فرامیخواند. غزل را خلاف غالب شعرهای حافظ میتوان با فراغ بال از نگرانیِ چندلایه بودن و تفاسیر استعاری یا کنایی (به استثنای بیت ششم) خواند و از زیباییهای هنری- زبانیاش لذت برد. | ||