پرش به محتوا

تخت سلیمان، مجموعه باستانی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۴: خط ۴:
(یا: شیز؛ گَنزَک؛ گَنزِه؛ سِتوریق) مجموعه‌ای از چهار [[ایوان]] بزرگ و [[آتشکده]] پیرامون دریاچه‌ای طبیعی در روزگار [[ساسانیان]]، در نزدیکی [[تخت سلیمان، شهر|شهر تخت سلیمان]]، [[تکاب، شهرستان|شهرستان تَکاب]]، در استان [[آذربایجان غربی]]. هم‌چنین آن را همان آتشکدۀ معروف آذَرگُشَسب در شیز می‌پندارند که ویژۀ شاهنشاهان و ارتشتاران [[ساسانیان|ساسانی]] و یکی از سه آتشکدۀ مهم زرتشتیان بوده است. برخی از پژوهشگران، بخشی از مجموعه را نیز معبد [[آناهیتا (اسطوره)|آناهیتا]]، که آن هم مهم‌ترین معبد زرتشتیان بوده، می‌دانند.  
(یا: شیز؛ گَنزَک؛ گَنزِه؛ سِتوریق) مجموعه‌ای از چهار [[ایوان]] بزرگ و [[آتشکده]] پیرامون دریاچه‌ای طبیعی در روزگار [[ساسانیان]]، در نزدیکی [[تخت سلیمان، شهر|شهر تخت سلیمان]]، [[تکاب، شهرستان|شهرستان تَکاب]]، در استان [[آذربایجان غربی]]. هم‌چنین آن را همان آتشکدۀ معروف آذَرگُشَسب در شیز می‌پندارند که ویژۀ شاهنشاهان و ارتشتاران [[ساسانیان|ساسانی]] و یکی از سه آتشکدۀ مهم زرتشتیان بوده است. برخی از پژوهشگران، بخشی از مجموعه را نیز معبد [[آناهیتا (اسطوره)|آناهیتا]]، که آن هم مهم‌ترین معبد زرتشتیان بوده، می‌دانند.  


شیز و مجموعۀ آتشکدۀ آذرگشسب در حملۀ سپاه روم به فرماندهی [[هرقل|هِراکلیوس]] (هِرقِل) در اواخر سلطنت [[خسروپرویز|خسرو پرویز]] نابود و تاراج شد. در دوران حکومت [[اباقاخان|اَباقاخان]] مغول، بر روی بقایای شیز باستان مجموعه‌ای از کاخ‌ها ساخته شد که از همان الگوی چهارایوانی پیرامون دریاچه تبعیت کرده بود. مغولان به اینجا سِتوریق می‌گفتند. [[سرافراز، علی اکبر (همدان ۱۳۰۶ش)|علی‌اکبر سرافراز]] در کاوش‌های آن‌جا موفق به کشف خطوط [[اویغوری]] شد. کاخ‌های ستوریق به کاشی‌های لُعاب‌دار و اشعار فارسی آراسته‌اند. تخت سلیمان در فهرست آثار ملی ایران و میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
شیز و مجموعۀ آتشکدۀ آذرگشسب در حملۀ سپاه روم به فرماندهی [[هرقل|هِراکلیوس]] (هِرقِل) در اواخر سلطنت [[خسروپرویز|خسرو پرویز]] نابود و تاراج شد. در دوران حکومت [[اباقاخان|اَباقاخان]] مغول، بر روی بقایای شیز باستان مجموعه‌ای از کاخ‌ها ساخته شد که از همان الگوی چهارایوانی پیرامون دریاچه تبعیت کرده بود. مغولان به اینجا سِتوریق می‌گفتند. [[سرافراز، علی اکبر|علی‌اکبر سرافراز]] در کاوش‌های آن‌جا موفق به کشف خطوط [[اویغوری]] شد. کاخ‌های ستوریق به کاشی‌های لُعاب‌دار و اشعار فارسی آراسته‌اند. تخت سلیمان در فهرست آثار ملی ایران و میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.




'''مشخصات معماری'''
'''مشخصات معماری'''


مجموعۀ تخت سلیمان درون یک حصار و دیوار بیضی‌شکل بنیان گرفته که دورتادور آن دشتی گسترده است. حصار بیرونی از سنگ‌های لاشه‌ای به ابعاد مختلف به ضخامت ۵متر و ارتفاع ۱۴متر و محیط بیرونی ۱۲۰۰متر بنا شده است. لایۀ بیرونی حصار با سنگ‌های تراش‌دار نماسازی شده و دارای ۳۸ برج دفاعی مخروطی‌شکل است. بنای دیوار و حصار بیرون متعلق به دورۀ ساسانی است و در دورۀ [[ایلخانان|ایلخانی]] نیز ضمن مرمت پاره‌ای از قسمت‌های فروریخته، دروازۀ جدید در مجاورت دروازۀ جنوبی عهد ساسانی احداث شده است. داخل حصار بیضی‌شکل دو مربع مختلف‌المرکز هم‌محور به چشم می‌خورد که در مرکز مربع جنوبی دریاچه و در مرکز مربع شمالی آتشکده واقع شده است و دورتادور این مربع را یک حصار مستطیلی‌شکل به طول تقریبی ۲۵۰متر و عرض تقریبی ۱۵۰متر در بر گرفته و ۶۰ برج مدور آن را احاطه کرده است. در جبهۀ شمال غربی دریاچه و در زاویۀ مربع بزرگتر، ایوان رفیع معروف به ایوان خسرو قرار دارد که این ایوان از آجر قرمز و ملاط ساروج ساخته شده است.  
مجموعۀ تخت سلیمان درون یک حصار و دیوار بیضی‌شکل بنیان گرفته که دورتادور آن دشتی گسترده است. حصار بیرونی از سنگ‌های لاشه‌ای به ابعاد مختلف به ضخامت ۵متر و ارتفاع ۱۴متر و محیط بیرونی ۱۲۰۰متر بنا شده است. لایۀ بیرونی حصار با سنگ‌های تراش‌دار نماسازی شده و دارای ۳۸ برج دفاعی مخروطی‌شکل است. بنای دیوار و حصار بیرون متعلق به دورۀ ساسانی است و در دورۀ [[ایلخانان|ایلخانی]] نیز ضمن مرمت پاره‌ای از قسمت‌های فروریخته، دروازۀ جدید در مجاورت دروازۀ جنوبی عهد ساسانی احداث شده است. داخل حصار بیضی‌شکل دو مربع مختلف‌المرکز هم‌محور به چشم می‌خورد که در مرکز مربع جنوبی دریاچه و در مرکز مربع شمالی آتشکده واقع شده است و دورتادور این مربع را یک حصار مستطیلی‌شکل به طول تقریبی ۲۵۰متر و عرض تقریبی ۱۵۰متر در بر گرفته و ۶۰ برج مدور آن را احاطه کرده است. در جبهۀ شمال غربی دریاچه و در زاویۀ مربع بزرگتر، ایوان رفیع معروف به ایوان خسرو قرار دارد که این ایوان از آجر قرمز و ملاط ساروج ساخته شده است.
 
*<!--14092900-->
----
----


* [https://arktourism.ir/1393/12/%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3.html https://arktourism.ir]<br><!--14092900-->
* [https://arktourism.ir/1393/12/%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3.html https://arktourism.ir]<br>
 
[[رده:باستان شناسی ایران]]
[[رده:باستان شناسی ایران]]
[[رده:(باستان شناسی ایران)آثار، مناطق و محوطه ها]]
[[رده:(باستان شناسی ایران)آثار، مناطق و محوطه ها]]
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:آذربایجان غربی]]
[[رده:آذربایجان غربی]]
۴۸٬۰۱۹

ویرایش