پل خشتی لنگرود

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پل خشتی لنگرود

پل خشتی لنگرود (Langarud Brick Bridge)

اثری تاریخی مربوط به اوایل دورۀ قاجار، در استان گیلان، مرکز شهر لنگرود. در زمان حکومت فتحعلی‌شاه قاجار، به دستور حاج‌آقا بزرگ منجم‌باشی بر روی رود لنگرود، یکی از انشعابات سفیدرود، ساخته شده و محله‌های قدیمی «فشکالی‌محله» و «راه‌پشته» را به یکدیگر و همچنین بازار برنج‌فروشان را به بازار سماکان (ماهی‌فروش‌ها) وصل می‌کند. این پل در سال 1351ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و در سال‌های ۱۳۵۴ - ۱۳۵۶ش توسط دفتر فنی حفاظت آثار باستانی مرمت شده است. مصالح به کار رفته در پل آجر، خشت، سنگ و ملات ساروج است.


مشخصات معماری

پل خشتی لنگرود 37متر طول، و نزدیک به 10متر ارتفاع دارد. از یک سطح میانی و دو بخش جانبی شیب‌دار تشکیل شده و طول قسمت اول آن 15 و دو قسمت جانبی ۱۰ تا ۱۱متر است. عرض پل در قسمت میانی و بین دو جان‌پناه ۳۴۵ تا ۳۵۰سانتیمتر و عرض قسمت جان‌پناه‌ها هر یک ۴۵ و ارتفاع آن‌ها ۳۵سانتیمتر است. عرض کلی پل 4.30متر است. دو چشمه با طاق‌های جناغی نسبتاً کند دارد که از دو طرف به جرزهای قطور تکیه داده‌اند. معبر پل را در مرمت‌های اخیر با قلوه‌سنگ فرش کرده‌اند. دو فرورفتگی در پیشانی پل و در فاصلۀ بین دو قوس قرار دارد و هر یک از قوس‌ها در سمت بیرونی دارای یک نوار آجرکاری به عرض ۱۲سانتیمتر است که حالت تزئینی و برجسته دارند. علاوه بر آن آجرچینی خاصی نیز در کنارهٔ قوس‌ها انجام شده و حاشیه‌ای به عرض ۶۰سانتیمتر را به وجود آورده است. پایۀ میانی قطور پل ۴متر عرض دارد و دو موج‌شکن یا سیل‌برگردان در دو طرف پل برای کاستن از فشار آب در مواقع افزایش سطح آب تعبیه شده است. یک دهانۀ کوچک بین پایۀ میانی پل و یک طاق‌نمای جناغی بر بالای آن با عرض ۵۰سانتیمتر وجود دارد.