پی (ریاضیات)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

پی (ریاضیات) (pi)

نسبت محیط[۱] دایره[۲] به قطر[۳] آن. این نسبت را با حرف یونانی π نشان می‌دهند. عدد π عددی گنگ[۴] (اَصَمّ) است، یعنی نمی‌توان آن را به صورت نسبت دو عدد صحیح[۵] نشان‌داد. همچنین، هنگام نمایش آن به صورت عدد اعشاری[۶]، سلسلۀ ارقام هیچ‌گاه پایان نمی‌پذیرد و هیچ رقم یا دنباله‌ای از ارقام دایم تکرار نمی‌شود. مقدار π تا هفت رقم اعشار برابر با 3.1415926 است. تقریب‌های معمولی π و 7/22 و 3.14 است، هرچند مقدار 3 هم ممکن است به‌منزلۀ تقریبی بسیار خام به‌کار رود. عدد π همچنین عددی متعالی[۷] (غیرجبری) است، یعنی ریشۀ[۸] معادله‌ای جبری[۹] با ضرایب گویا[۱۰] نیست. این موضوع را فردیناند فون لیندمان[۱۱]، ریاضی‌دان آلمانی، در 1882 ثابت کرد. بدین معنی که اگر طول پاره‌خطی برابر با قطر دایره‌ای باشد، نمی‌توان فقط با خط‌کش غیرمدرج و پرگار، پاره‌خط دیگری رسم‌کرد که برابر با محیط آن دایره باشد. نیز ←تربیع دایره؛ لیندمان

 


  1. ↑ circumference
  2. ↑ circle
  3. ↑ diameter
  4. ↑ irrational number
  5. ↑ integer
  6. ↑ decimal
  7. ↑ transcendental number
  8. ↑ root
  9. ↑ algebraic equation
  10. ↑ rational coefficients
  11. ↑ Ferdinand von Lindemann