کامبخش ، عبدالصمد (قزوین ۱۲۸۲ـ۱۳۵۰ش)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

کامْبخش‌، عبدالصّمد (قزوین ۱۲۸۲ـ۱۳۵۰ش)

عبدالصّمد کامْبخش‌
زادروز قزوین 1282ش
درگذشت 1350ش
ملیت ایرانی
تحصیلات و محل تحصیل رشتۀ‌ مهندسی‌ هوایی‌ در‌ روسیه‌
شغل و تخصص اصلی مبارز سیاسی
سمت از پایه‌گذاران‌ حزب‌ توده‌ ایران‌، نمایندۀ‌ قزوین‌ در دورۀ‌ چهاردهم‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌، عضو هیئت‌ اجرایی‌ حزب‌ توده‌
گروه مقاله تاریخ ایران
خویشاوندان سرشناس کامران‌ میرزا عدل‌الممالک (پدر)‌

از رهبران‌ حزب‌ تودۀ‌ ایران. فرزند کامران‌ میرزا عدل‌الممالک‌ بود و پس‌ از تحصیلات‌ مقدماتی‌ برای‌ ادامۀ‌ تحصیل‌ به‌ روسیه‌ رفت‌ و در ۱۲۹۸ش به‌ ایران‌ بازگشت‌ و از ۱۳۰۲ با عضویت‌ در جمعیت‌ آزادی‌خواهان‌ قزوین‌، فعالیت‌ سیاسی‌ خود را آغاز کرد و با انجمن‌ پرورش‌ قزوین‌ نیز همکاری‌ می‌کرد. او در ۱۳۰۷ش برای‌ تحصیل‌ در رشتۀ‌ مهندسی‌ هوایی‌ به‌ روسیه‌ اعزام‌ شد و در ۱۳۱۱ش به‌ ایران‌ بازگشت‌ و با درجۀ‌ ستوان‌ دومی‌ به‌ مدیریت‌ مدرسۀ‌ مکانیک‌ منصوب‌ شد. در همان‌ سال‌ به‌ جرم‌ فعالیت‌ سیاسی‌ بازداشت‌ و پس‌ از یک‌ سال‌ونیم‌ زندان‌ از ارتش‌ اخراج‌ شد. در ۱۳۱۳ش انترناسیونال‌ سوم‌ کمونیستی‌ (کمینترن‌) وی را مأمور تشکیل‌ مجدد حزب‌ کمونیست‌ ایران‌ کرد و با کمک‌ تقی‌ اَرانی‌ و سرهنگ‌ سیامک‌ فعالیت‌های‌ کمونیستی‌ را در ایران‌ سازمان داد. او در ۱۳۱۶ش به‌‌عنوان‌ عضوی‌ از گروه‌ ۵۳ نفر دستگیر و محاکمه‌ و به‌ دَه‌ سال‌ زندان‌ محکوم‌ شد. پس‌ از شهریور ۱۳۲۰ش از زندان‌ آزاد شد و از پایه‌گذاران‌ حزب‌ توده‌ ایران‌ بود‌. در دورۀ‌ چهاردهم‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ نمایندۀ‌ قزوین‌ بود و طی‌ کنگرۀ‌ اول‌ حزب‌ توده‌ در ۱۳۲۳ش به‌ عضویت‌ کمیتۀ‌ مرکزی‌ حزب‌ درآمد. کامبخش‌ در ۱۳۲۳ش با کمک‌ خسرو روزبه‌ و سرهنگ‌ سیامک‌ سازمان‌ نظامی‌ حزب‌ توده‌ را پی‌ افکند. پس‌ از غائلۀ‌ آذربایجان‌ در ۱۳۲۵ش، تحت‌ تعقیب‌ قرار گرفت‌ و به‌ شوروی‌ متواری‌ شد و در کنگرۀ‌ دوم‌ حزب‌ توده‌ در سال‌ ۱۳۲۷ش غیابی‌ به‌ عضویت‌ کمیتۀ‌ مرکزی‌ حزب‌ انتخاب‌ شد. او در نشست‌ چهارم‌ در ۱۳۲۶ش به‌ عضویت‌ هیئت‌ اجرایی‌ حزب‌ توده‌ درآمد و تا پایان‌ عمر در این‌ سمت‌ باقی‌ بود.