کروتزن، پاول (۱۹۳۳)

From ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

کِروتْزِن، پاول (۱۹۳۳)(Crutzen, Paul)

کِروتْزِن، پاول

هواشناس هلندی و در ۱۹۹۵ با ماریو مولینا[۱]، شیمی‌دان مکزیکی، و اف شِروود رولَند[۲] شیمی‌دان امریکایی، به پاس تحقیق در زمینۀ شیمی جَوی، به‌ویژه بررسی تشکیل و تجزیۀ ازون، جایزۀ نوبل شیمی گرفت. این دانشمندان واکنش‌‌های شیمیایی تخریب‌کنندۀ لایۀ ازون را شرح دادند. در ۱۹۷۰، کروتزن حین کار در دانشگاه استکهلم[۳] کشف کرد که اکسیدهای نیتروژن NO و NO۲، سبب تسریع تجزیۀ ازون جَو و تبدیل آن به اکسیژن مولکولی می‌کند. این گازها از اکسید نیترو N۲O حاصل می‌شوند که میکروارگانیسم‌های خاک آزاد می‌کند. کروتزن نشان داد که این فرآیند، روش طبیعی و اصلی تجزیۀ ازون است. همچنین کشف کرد که واکنش‌های شیمیایی تهی‌کنندۀ لایۀ ازون[۴]، در سطح ذرات ابر استراتوسفر[۵] روی می‌دهند.

 


  1. Mario Molina
  2. F Sherwood Rowland
  3. Stockholm University
  4. ozone
  5. stratosphere