گاز نادر

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

گاز نادر (rare gas)

(یا: گاز بی‌اثر[۱]، گاز نجیب[۲]) هریک از عناصر گروه شش‌گانۀ هلیوم[۳]، نئون[۴]، آرگون[۵]، کریپتون[۶]، زنون[۷]، و رادون[۸]. در ابتدا، به گازهای «بی‌اثر» موسوم بودند، زیرا در هیچ‌گونه واکنش شیمیایی شرکت نمی‌کردند، ولی مشخص شد که این امر صحیح نیست. در ۱۹۶۲، زنون با فلوئور ترکیب شد و پس از آن نیز ترکیباتی از آرگون، کریپتون، و رادون با فلوئور و اکسیژن به‌دست آمد. عدم فعالیت بیش از حد گازهای نادر به‌علت پایداری ساختار الکترونی آن‌هاست. همۀ لایه‌های الکترونی[۹] (ترازهای انرژی[۱۰]) در اتم‌های گاز بی‌اثر پُرند و جز هلیوم، همگی دارای هشت الکترون در خارجی‌ترین لایه خود (لایۀ ظرفیت[۱۱])اند. پایداری آشکار این آرایش الکترونی منجر‌به طرح‌ریزی قاعدۀ اکتت (هشت‌تایی)[۱۲] شد که انواع متفاوت پیوندهای شیمیایی در ترکیبات ساده را تشریح می‌کند.

 


  1. ↑ inert gas
  2. ↑ noble gas
  3. ↑ helium
  4. ↑ neon
  5. ↑ argon
  6. ↑ krypton
  7. ↑ xenon
  8. ↑ radon
  9. ↑ electron shells
  10. ↑ energy levels
  11. ↑ valency shell
  12. ↑ octet rule