گلستان، عهدنامه

From ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

گلستان، عهدنامه

عهدنامه‌ای سیاسی و استعماری بین‌ دو دولت‌ ایران‌ و روسیۀ تزاری. به‌موجب‌ این‌ قرارداد، که در اکتبر ۱۸۱۳/۹ شوّال ۱۲۲۸ق در قریۀ گلستان امضا شد، شهرهای‌ قَراباغ‌، گنجه‌، شَکّی‌، قُبَّه‌، دربَنْد، باکو، شیروان‌ و قسمتی‌ از تالش، همچنین‌ گرجستان‌، داغستان‌، شوره‌گل‌، آچوِباشی‌، کورْنه‌، مینْکَریل‌، اَبخاز و همۀ‌ اراضی‌ قفقاز که‌ در کنار دریای‌ خزر بود از خاک ایران جدا و به‌ روسیۀ تزاری داده‌ شد. طبق‌ این‌ قرارداد همۀ‌ اسرای‌ دو طرف‌ آزاد بودند که‌ به‌ کشور خود بازگردند. برای‌ امتیاز حقوق گمرکی‌ واردات‌ و صادرات‌، ترتیباتی‌ داده‌ شد و فقط‌ کشتی‌های‌ جنگی‌ روسیه‌ حق‌ داشتند در دریای‌ خزر تردد کنند. براساس‌ این‌ قرارداد، روسیه‌ استقلال‌ ایران‌ را تضمین‌ و تعهد می‌کرد که‌ هر وقت‌ دولت‌ ایران به کمک‌ نظامی‌ نیازمند باشد این‌ کشور را یاری‌ دهد. در مفاد این‌ عهدنامه‌، خط‌ مرزی‌ تعیین‌ نشد و همین‌ امر باعث‌ شد تا جنگ‌ بعدی‌ بروز کند.