خانه قدیری
خانه قدیری (Qadiri Mansion)
بنایی تاریخی مربوط به دورۀ قاجار، در استان گیلان، شهر رشت، ضلع شمال شرقی سبزه میدان، انتهای بنبست احتساب. در دهۀ 1270 یا 1280ش توسط محمدولی خان تنکابنی احداث شد؛ تا تیرماه سال ۱۳۴۴ در اختیار «محمد حسن و نصرالله همدانی» بود و در آن تاریخ به دکتر فریدون نصیری فروخته شد؛ او هم در همان سال، ملک را به عنوان مهریۀ ازدواج به نام همسرش، اکرم قدیری، کرد که امروزه هم به همین نام شهرت دارد؛ این بنا در سال 1367ش دچار آتشسوزی شد و بام آن فرو ریخت و گرهچینیها، ارسیها و گچبریهای تالار مرکزی و آیینهکاریهای شاهنشین نیز آسیب جدی دید. سال بعد توسط ادارۀ کل میراث فرهنگی استان گیلان خریداری شد و پس از مرمت مورد استفاده قرار گرفت. خانۀ قدیری در سال 1379ش با حفظ کاربری اداری در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امروزه این بنای تاریخی به عنوان پژوهشکدۀ میراث فرهنگی مورد استفاده قرار گرفته و دارای کتابخانهای با کتابهای تخصصی در زمینۀ مرمت، معماری، تاریخ، گردشگری و... است. در این مجموعه فروشگاه صنایع دستی و بوفه وجود دارد و برای بازدید از آن مبلغی جزئی دریافت میشود.
مشخصات
در زمینی به مساحت 830مترمربع قرار گرفته و مساحت زیربنای آن 570 مترمربع است. معماری خانۀ قدیری تلفیقی از سبک ایرانی و فرنگی است و از چوب، آجر و سفال در ساخت آن استفاده شده است. دارای اسکلت و سازۀ چوبی با سقف لمبهکوبی است. پوشش خارجی خانه، سفالی و در و پنجرۀ آن از چوب نراد روسی ساخته شده. این خانه دارای بخشهای مختلفی مانند حیاط، اندرونی، بیرونی، تالار، ایوان، و سرداب است. بنای اصلی عمارت از دو بخش/ طبقۀ تابستاننشین (با ایوان بلند و پنجرههای ارسی/ همکف) و زمستاننشین (با سقف کوتاه/ طبقۀ بالایی) تشکیل شده که در جلوی آن حیاط اصلی و پشت ساختمان حیاط کوچکتر است. تالار مرکزی در طبقۀ فوقانی قرار دارد. کف طبقۀ همکف بعد از مرمت دیگر چوبی نیست و پارکت طبقۀ دوم، لمبهکوبیهای کف را پوشانده است. تزئینات خانه شامل نقاشیهای دیواری، گچبری، و آینهکاریهای نفیس میشود.