آیلنبرگ، ساموئل (۱۹۱۳-۱۹۹۸م)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

آیلِنبِرگ، ساموئِل (۱۹۱۳- ۱۹۹۸م)(Eilenberg, Samuel)
ریاضی‌دان امریکایی، زادۀ لهستان[۱]. تحقیقات او در توپولوژی جبری[۲] به پیشرفت شایان توجه نظریۀ کوهومولوژی[۳] (همانستگی) منجر شد. توپولوژی جبری، که گاهی توپولوژی ترکیباتی[۴] هم نامیده می‌شود، مبتنی بر نظریۀ هومولوژی[۵] (مانستگی) است که به مطالعۀ خم‌های بسته[۶]، رویه‌های بسته[۷]، و آرایش‌های هندسی[۸] مشابه در فضای توپولوژیک[۹] مفروض می‌پردازد. بیشتر کارهای آیلنبرگ در زمینۀ نظریۀ کوهومولوژی یا صورت تعدیل‌یافتۀ هومولوژی انجام گرفت. می‌توان نوعی حاصل‌ضرب برای رده‌های کوهومولوژی تعریف کرد که با کمک آن و جمع رده‌های کوهومولوژی، مجموع مستقیم رده‌های کوهومولوژی از همۀ ابعاد به‌صورت یک حلقه، معروف به حلقۀ کوهومولوژی[۱۰]، درمی‌آید. این ساختار غنی‌تر از ساختار موجود گروه‌های هومولوژی است و نتایج دقیق‌تری به دست می‌دهد. عمل‌های جبری بسیار پیچیدۀ متعدد با استفاده از رده‌های کوهومولوژی حکم‌هایی به دست می‌دهند که در غیر این صورت قابل‌ اثبات نبودند. آیلنبرگ در ورشو[۱۱] زاده شد و در همان‌جا درس خواند. در دهۀ ۱۹۳۰م، به ایالات متحده امریکا مهاجرت کرد. از ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹م، استاد ریاضیات دانشگاه ایندیانا[۱۲] بود و دورۀ کاری خود را در دانشگاه کلمبیا[۱۳]، واقع در نیویورک[۱۴]، به پایان رساند.

ساموئل آیلنبرگ
Samuel Eilenberg
زادروز ورشو ۱۹۱۳م
درگذشت ۱۹۹۸م
ملیت امریکایی
تحصیلات و محل تحصیل ورشو
شغل و تخصص اصلی ریاضی‌دان
سمت استاد ریاضیات دانشگاه ایندیانا (از ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹م)
گروه مقاله ریاضیات
سامویل آیلنبرگ

 


  1. ↑ Poland
  2. ↑ algebraic topology
  3. ↑ theory of cohomology
  4. ↑ combinatorial topology
  5. ↑ homology theory
  6. ↑ closed curves
  7. ↑ closed surfaces
  8. ↑ geometric arrangements
  9. ↑ topological space
  10. ↑ cohomology ring
  11. ↑ Warsaw
  12. ↑ Indiana University
  13. ↑ Columbia University
  14. ↑ NewYork