سیریک، شهرستان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران|نام فارسی=|نام لاتین=Sirik|نام قدیمی=|نام دیگر=|استان=هرمزگان|شهرستان=|بخش=مرکزی، و بمانی|موقعیت=مناطق جنوبی ایران در سواحل شرقی تنگۀ هرمز، در نیمۀ شرقی استان هرمزگان|جمعیت=45,723نفر (1395ش)|نوع اقلیم=بسیار گرم و خشک|ارتفاع از سطح دریا=حدود 5متر (مرکز شهرستان)|تولیدات و صنایع مهم=خرما، سبزیجات، محصولات جالیزی و صیفیجات؛ صیادی|برخی بناهای مهم=قلعۀ شاداب (کلاگت)؛ قلعۀ سیریک (کلات میرحاجی)؛ معبد عشاق|شهر ها و آبادی های مهم=شهرهای سیریک، گروک، و بندر کوهستک}} | |||
سیریک، شهرستان (County) Sirik | سیریک، شهرستان (County) Sirik | ||
[[پرونده:2042173027.jpg|بندانگشتی|تقسیمات شهرستان سیریک بر اساس دهستانها]] | |||
واقع در مناطق جنوبی [[ایران]] در سواحل شرقی [[هرمز، تنگه|تنگۀ هرمز]]، در نیمۀ شرقی [[هرمزگان، استان|استان هرمزگان]]، با مرکزیت اداری [[سیریک، شهر|شهر سیریک]]. در اواخر سال 1386ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در تاریخ 18 آذر 1386ش، ضمن تغییرات و اصلاحاتی در بخش بیابان و انتزاع آن از [[میناب، شهرستان|شهرستان میناب]] ایجاد شده است. دربارۀ وجه تسمیۀ سیریک اطلاعی در دست نیست. این منطقه به علاوۀ بیشتر اراضی استان هرمزگان و کشور [[عمان (کشور)|عمان]] کنونی، از سدۀ 5 تا 10ق بخشی از قلمرو ملوک هرمز بود؛ پس از آن در اوایل حکومت [[صفویه]] بیش از 100سال نیز پرتغالیها در آنجا پایگاه داشتند؛ از زمان [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] با پس راندن پرتغالیها روستاهای سیریک جزو منطقۀ میناب (هرمز کهنه) بود؛ گاه در صورت وجود حکومت مرکزی مقتدر تحت نظر حکومت مرکزی و در غیر این صورت تحت نظر خوانین و حاکمان محلی اداره میشد. عمدۀ آثاری که در شهرستان سیریک برجای مانده، از آبادانی برخی از روستاها و لنگرگاه این منطقه از زمان صفویه به بعد نشان دارد. در اواخر دورۀ صفوی، دهستان بیابان و جاسک را جاسکِ بیابان/ جاشک بپایان مینامیدند. در زمان حکومت [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] این ناحیه زیر نظر میرهای جاسک بود که عنوان کلانتری را از حاکم [[بندرعباس، شهر|بندرعباس]] دریافت میکردند. در دورۀ معاصر و در اولین تقسیمات کشوری (1316ش) جزو بندرعباس و در استان کرمان بود، و از سال 1333ش که میناب به شهرستان ارتقاء یافته، بیابان (مشتمل بر دهستانهای بیابان شرقی و بیابان غربی) یکی از بخشهای تشکیلدهندۀ آن بوده است. در اوایل سال 1375ش، سیریک به عنوان مرکز این بخش به شهر ارتقاء یافت و همچنان که در ابتدا گفته شد، در اواخر سال 1386ش بخش بیابان ضمن تغییرات داخلی به شهرستان تبدیل شد. | واقع در مناطق جنوبی [[ایران]] در سواحل شرقی [[هرمز، تنگه|تنگۀ هرمز]]، در نیمۀ شرقی [[هرمزگان، استان|استان هرمزگان]]، با مرکزیت اداری [[سیریک، شهر|شهر سیریک]]. در اواخر سال 1386ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در تاریخ 18 آذر 1386ش، ضمن تغییرات و اصلاحاتی در بخش بیابان و انتزاع آن از [[میناب، شهرستان|شهرستان میناب]] ایجاد شده است. دربارۀ وجه تسمیۀ سیریک اطلاعی در دست نیست. این منطقه به علاوۀ بیشتر اراضی استان هرمزگان و کشور [[عمان (کشور)|عمان]] کنونی، از سدۀ 5 تا 10ق بخشی از قلمرو ملوک هرمز بود؛ پس از آن در اوایل حکومت [[صفویه]] بیش از 100سال نیز پرتغالیها در آنجا پایگاه داشتند؛ از زمان [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] با پس راندن پرتغالیها روستاهای سیریک جزو منطقۀ میناب (هرمز کهنه) بود؛ گاه در صورت وجود حکومت مرکزی مقتدر تحت نظر حکومت مرکزی و در غیر این صورت تحت نظر خوانین و حاکمان محلی اداره میشد. عمدۀ آثاری که در شهرستان سیریک برجای مانده، از آبادانی برخی از روستاها و لنگرگاه این منطقه از زمان صفویه به بعد نشان دارد. در اواخر دورۀ صفوی، دهستان بیابان و جاسک را جاسکِ بیابان/ جاشک بپایان مینامیدند. در زمان حکومت [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] این ناحیه زیر نظر میرهای جاسک بود که عنوان کلانتری را از حاکم [[بندرعباس، شهر|بندرعباس]] دریافت میکردند. در دورۀ معاصر و در اولین تقسیمات کشوری (1316ش) جزو بندرعباس و در استان کرمان بود، و از سال 1333ش که میناب به شهرستان ارتقاء یافته، بیابان (مشتمل بر دهستانهای بیابان شرقی و بیابان غربی) یکی از بخشهای تشکیلدهندۀ آن بوده است. در اوایل سال 1375ش، سیریک به عنوان مرکز این بخش به شهر ارتقاء یافت و همچنان که در ابتدا گفته شد، در اواخر سال 1386ش بخش بیابان ضمن تغییرات داخلی به شهرستان تبدیل شد. | ||
| خط ۷: | خط ۹: | ||
شهرستان سیریک با حدود 2,330کیلومترمربع مساحت و ارتفاع حدود 5متر (در مرکز آن)، دارای اقلیم بسیار گرم و خشک است. این شهرستان به صورت دشتی ساحلی و به طول تقریبی 140کیلومتر است که در کنارۀ دریای عمان امتداد دارد. [[بشاگرد|رشتهکوه بشاگرد]] (با میانگین ارتفاعِ 1400متر) در آن امتداد دارد. کوه بیابان با ارتفاع حدود 1200متر در قسمت جنوبی از مهمترین ارتفاعاتی است که مرز شرقی آن را تشکیل میدهد. بین کوه بیابان و دریا، رشتهکوههای کمارتفاع دیگری نیز وجود دارد. این کوهها عمدتاً از ماسهسنگ تشکیل شده و بر اثر فرسایش شدید به اشکال گوناگون درآمده است. در این شهرستان چند رودخانه جریان دارد که مهمترین آنها گَز، هِوای، کَرای، بِریز و زَنْگَلی هستند. به جز چند لنگرگاه و بندر، بیشتر آبادیهای شهرستان، دور از دریا بنا شدهاند. بخشی از مناطق ساحلی و زمینهای پیرامون خورهای سیریک را جنگلهای حرا<ref>''Avicennia marina''</ref> با حدود 500هکتار وسعت تشکیل داده است. شغل بیشتر مردم سیریک صيادی، تجارت دریایی، كشاورزی، دامداری، و كار در كشورهای جنوب خليج فارس است. مهمترین محصول زراعی این شهرستان خرما و سپس سبزیجات، محصولات جالیزی و صیفیجات، و صادرات آن شامل خرما، علف خشک، حصير محلی و شيرۀ خرما است. مردم این شهرستان ترکیبی از اکثریت سنی حنفی و اقلیت شیعه هستند. عموم آنها بلوچند و جز بلوچی، زبان فارسی (گویش بندری) نیز در میان آنها رواج دارد. گلابتوندوزی، شکبافی ، زریبافی، خوسدوزی، سوندبافی، چادرشببافی، توربافی، گرگورسازی، سبدبافی و نقابدوزی از صنایع دستی رایج در سیریک است. اسکلۀ چندمنظورۀ سیریک، به عنوان بزرگترین بندر تجاری و اسکلۀ چندمنظورۀ شرق استان هرمزگان در سالهای اخیر راهاندازی شده است. | شهرستان سیریک با حدود 2,330کیلومترمربع مساحت و ارتفاع حدود 5متر (در مرکز آن)، دارای اقلیم بسیار گرم و خشک است. این شهرستان به صورت دشتی ساحلی و به طول تقریبی 140کیلومتر است که در کنارۀ دریای عمان امتداد دارد. [[بشاگرد|رشتهکوه بشاگرد]] (با میانگین ارتفاعِ 1400متر) در آن امتداد دارد. کوه بیابان با ارتفاع حدود 1200متر در قسمت جنوبی از مهمترین ارتفاعاتی است که مرز شرقی آن را تشکیل میدهد. بین کوه بیابان و دریا، رشتهکوههای کمارتفاع دیگری نیز وجود دارد. این کوهها عمدتاً از ماسهسنگ تشکیل شده و بر اثر فرسایش شدید به اشکال گوناگون درآمده است. در این شهرستان چند رودخانه جریان دارد که مهمترین آنها گَز، هِوای، کَرای، بِریز و زَنْگَلی هستند. به جز چند لنگرگاه و بندر، بیشتر آبادیهای شهرستان، دور از دریا بنا شدهاند. بخشی از مناطق ساحلی و زمینهای پیرامون خورهای سیریک را جنگلهای حرا<ref>''Avicennia marina''</ref> با حدود 500هکتار وسعت تشکیل داده است. شغل بیشتر مردم سیریک صيادی، تجارت دریایی، كشاورزی، دامداری، و كار در كشورهای جنوب خليج فارس است. مهمترین محصول زراعی این شهرستان خرما و سپس سبزیجات، محصولات جالیزی و صیفیجات، و صادرات آن شامل خرما، علف خشک، حصير محلی و شيرۀ خرما است. مردم این شهرستان ترکیبی از اکثریت سنی حنفی و اقلیت شیعه هستند. عموم آنها بلوچند و جز بلوچی، زبان فارسی (گویش بندری) نیز در میان آنها رواج دارد. گلابتوندوزی، شکبافی ، زریبافی، خوسدوزی، سوندبافی، چادرشببافی، توربافی، گرگورسازی، سبدبافی و نقابدوزی از صنایع دستی رایج در سیریک است. اسکلۀ چندمنظورۀ سیریک، به عنوان بزرگترین بندر تجاری و اسکلۀ چندمنظورۀ شرق استان هرمزگان در سالهای اخیر راهاندازی شده است. | ||
برخی از آثار تاریخی شهرستان: قلعۀ شاداب (کلاگت) در ۴۵کیلومتری شهر سیریک، در روستای کنارجو از توابع بخش بمانی، مربوط به سدههای 9 - 11ق؛ قلعۀ سیریک (کلات میرحاجی) در ۳کیلومتری شهر کنونی سیریک مربوط به سدههای 8 - 10ق؛ معبد عشاق در شهر گروک مربوط به دورۀ صفوی. | برخی از آثار تاریخی شهرستان: قلعۀ شاداب (کلاگت) در ۴۵کیلومتری شهر سیریک، در روستای کنارجو از توابع بخش بمانی، مربوط به سدههای 9 - 11ق؛ قلعۀ سیریک (کلات میرحاجی) در ۳کیلومتری شهر کنونی سیریک مربوط به سدههای 8 - 10ق؛ معبد عشاق در شهر گروک مربوط به دورۀ صفوی. | ||
'''منابع''' | '''منابع''' | ||