ویزل، الی: تفاوت میان نسخه‌ها

}}ویزل، الی (۱۹۲۸-2016م) (Wiesel, Elie)

</ref> اسیر بود و با جدیت قساوت‌های دورۀ جنگ علیه یهودها را ثبت می‌کرد تا توجه جهانیان را به مخاطرات نژادپرستی و خشونت جلب کند. رمان او با نام ''شب''<ref>''La Nuit/Night''</ref> (۱۹۵۶) مبتنی‌بر تجربه‌های او در اردوگاه‌هاست. فردی مهم در مبارزات حقوق بشر بود و به‌پاس آثارش در مقام نویسنده و فعال حقوق بشر، در ۱۹۸۶ برندۀ جایزۀ صلح نوبل شد. ویزل در سیگت<ref> Sighet </ref> رومانی زاده شد؛ در ۱۹۴۴، هنگامی که ۱۶‌ساله بود، جمعیت یهودی‌های شهر را به اردوگاه‌های کار اجباری فرستادند؛ او و خانوداه‌اش را نخست به [[آوشویتس]]<ref>Auschwitz </ref> و سپس به بوخنوالد بردند؛ ویزل تنها کسی بود که زنده ماند. پس از جنگ در [[دانشگاه سوربون]]<ref>Sorbonne </ref> [[پاریس، شهر|پاریس]] تحصیل کرد (بسیاری از آثارش به فرانسوی است)، سپس روزنامه‌نگار نشریه‌های فرانسوی، و امریکایی و در ۱۹۵۶ مقیم [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] شد؛ در ۱۹۶۳ تابعیت امریکایی به‌دست آورد. ابتدا در سیتی کالج<ref>City College</ref> [[نیویورک]] و از ۱۹۷۶ در دانشگاه [[بوستون]] تدریس کرد و در آن‌جا استاد علوم انسانی بود. ریاست کمیسیون مربوط به نسل‌کشی یهودان را برعهده داشت که زیر نظر رئیس‌جمهور امریکا تشکیل شده بود (۱۹۸۰ـ۱۹۸۶). در ۱۹۸۷ بنیاد انسان‌گرایی الی ویزل<ref> Elie Wiesel Foundation for Humanity </ref> را تأسیس کرد. پس از رمان ''شب''، آثاری مانند ''سپیده‌دم''<ref>''Dawn ''</ref> (۱۹۶۰)، ''حادثه''<ref>''The Accident ''</ref> (۱۹۶۱)، ''شهری آن سوی دیوار''<ref>''The Town Beyond the Wall ''</ref> (۱۹۶۲)، ''گدای اورشلیم''<ref>''A Beggar in Jerusalem ''</ref> (۱۹۶۸)، ''شهادت''<ref>The Testamen''t ''</ref> (۱۹۸۰)، ''فراموش شده''<ref>''The Forgotten ''</ref> (۱۹۹۲)، و ''تاریک روشن''<ref>''Twilight ''</ref> (۱۹۹۵) را منتشر کرد. نمایش‌نامه‌هایی نیز نوشته است و دربارۀ فرهنگ یهود و موضوع‌های بشر دوستانه سخنرانی کرده است. زندگی‌نامه‌های خودنوشت او عبارت‌اند از ''رودها به دریا می‌رسند''<ref>''The Rivers Run to the Sea'' </ref> (۱۹۹۶) و ''دریا هرگز پر نیست''<ref>''The Sea is Never Full''</ref> (۱۹۹۹). ویزل درصدد است که قساوت‌های نازی‌ها را به‌نسل‌های جدید یاد‌آوری کند، به‌گونه‌ای که هرگز امکان تکرار آن‌ها نباشد.