پرش به محتوا

اداره پلیس سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:


ادارۀ پلیس سیاسی<br /> تشکیلات‌ امنیتی‌ دورۀ‌ [[رضاشاه پهلوی (آلاشت ۱۲۵۷ـ ژوهانسبورگ ۱۳۲۳ش)|رضاشاه‌]]. با تشکیل‌ [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|سلسلۀ‌ پهلوی‌]] و آغاز سلطنت‌ رضاشاه‌، ادارۀ پلیس سیاسی که پیش‌تر با نام ادارۀ پلیس مخفی در دورۀ نیابت سلطنت ناصرالملک در نظمیه ایجاد شده بود و در نخست‌وزیری [[وثوق‌الدوله]] نیز فعالیت‌هایی داشت، در شهربانی‌ کشور به‌ ریاست‌ سرتیپ‌ [[درگاهی ، محمد (۱۲۶۵ـ۱۳۲۹ش)|محمد درگاهی‌]] تجدید فعالیت‌ کرد، اما اقدامات‌ گسترده‌ و سرکوبگرانۀ‌ این اداره از دورۀ ریاست‌ سرلشکر [[آیرم ، محمدحسین (تهران ۱۲۶۱ـ آلمان ۱۳۲۷ش)|محمدحسین‌ آیرم‌]] بر شهربانی‌ آغاز شد و در دورۀ‌ [[مختاری ، رکن الدین (۱۲۶۶ اصفهان ـ۱۳۵۰ش)|رکن‌الدین‌ مختاری‌]] ادامه‌ یافت‌. پلیس‌ سیاسی‌ در دستگیری‌، محاکمه‌ و قتل‌ بسیاری‌ از فعالان‌ و مخالفان‌ سیاسی‌ رضاشاه‌ یا افرادی‌ که‌ به شکلی‌ در معرض‌ اتهام‌ یا سوء‌ظن‌ قرار می‌گرفتند، دست‌ داشت‌. سرلشکر جهانبانی‌، ستوان‌ محسن‌ جهانسوز، دکتر [[ارانی ، تقی (تبریز ۱۲۸۲ـ تهران ۱۳۱۸ش)|تقی‌ ارانی‌]]، [[فرخی یزدی، محمد (یزد ۱۲۶۴ـ تهران ۱۳۱۸ش)|محمد فرخی‌ یزدی‌]]، [[مدرس ، سید حسن (اردستان ۱۲۵۰ـ کاشمر ۱۳۱۶ش)|سیدحسن‌ مدرس‌]]، [[نصرت الدوله، فیروز (تهران ۱۲۶۸ـ سمنان ۱۳۱۶ش)|نصرت‌‌الدوله‌ فیروز]] و [[سردار اسعد بختیاری ، جعفرقلی خان (بختیاری ۱۲۵۸ـ۱۳۱۳ش)|سردار اسعد بختیاری‌]] ازجمله افرادی بودند که به دست اداره پلیس سیاسی کشته شدند.<br /> <!--11154800-->
ادارۀ پلیس سیاسی<br /> تشکیلات‌ امنیتی‌ دورۀ‌ [[رضاشاه پهلوی (آلاشت ۱۲۵۷ـ ژوهانسبورگ ۱۳۲۳ش)|رضاشاه‌]]. با تشکیل‌ [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|سلسلۀ‌ پهلوی‌]] و آغاز سلطنت‌ رضاشاه‌، ادارۀ پلیس سیاسی که پیش‌تر با نام ادارۀ پلیس مخفی در دورۀ نیابت سلطنت ناصرالملک در نظمیه ایجاد شده بود و در نخست‌وزیری [[وثوق‌الدوله]] نیز فعالیت‌هایی داشت، در شهربانی‌ کشور به‌ ریاست‌ سرتیپ‌ [[درگاهی، محمد (۱۲۶۵ـ۱۳۲۹ش)|محمد درگاهی‌]] تجدید فعالیت‌ کرد، اما اقدامات‌ گسترده‌ و سرکوبگرانۀ‌ این اداره از دورۀ ریاست‌ سرلشکر [[آیرم، محمدحسین (تهران ۱۲۶۱ـ آلمان ۱۳۲۷ش)|محمدحسین‌ آیرم‌]] بر شهربانی‌ آغاز شد و در دورۀ‌ [[مختاری، رکن الدین (اصفهان۱۲۶۶ـ۱۳۵۰ش)|رکن‌الدین مختاری]] ادامه‌ یافت‌. پلیس‌ سیاسی‌ در دستگیری‌، محاکمه‌ و قتل‌ بسیاری‌ از فعالان‌ و مخالفان‌ سیاسی‌ رضاشاه‌ یا افرادی‌ که‌ به شکلی‌ در معرض‌ اتهام‌ یا سوء‌ظن‌ قرار می‌گرفتند، دست‌ داشت‌. سرلشکر جهانبانی‌، ستوان‌ محسن‌ جهانسوز، دکتر [[ارانی، تقی (تبریز ۱۲۸۲ـ تهران ۱۳۱۸ش)|تقی‌ ارانی‌]]، [[فرخی یزدی، محمد (یزد ۱۲۶۴ـ تهران ۱۳۱۸ش)|محمد فرخی‌ یزدی‌]]، [[مدرس، سید حسن (اردستان ۱۲۵۰ـ کاشمر ۱۳۱۶ش)|سیدحسن‌ مدرس‌]]، [[نصرت الدوله، فیروز (تهران ۱۲۶۸ـ سمنان ۱۳۱۶ش)|نصرت‌‌الدوله‌ فیروز]] و [[سردار اسعد بختیاری، جعفرقلی خان (بختیاری ۱۲۵۸ـ۱۳۱۳ش)|سردار اسعد بختیاری‌]] ازجمله افرادی بودند که به دست اداره پلیس سیاسی کشته شدند.<br /> <!--11154800-->


[[Category:تاریخ ایران]]
[[Category:تاریخ ایران]]
[[Category:دوره پهلوی]]
[[Category:دوره پهلوی]]
۴۷٬۷۳۶

ویرایش