چین: تفاوت میان نسخه‌ها

 

'''سیمای طبیعی'''. چین، سومین کشور وسیع جهان، تقریباً یک‌چهارم از قارۀ آسیا را فراگرفته و درازای آن از شرق به غرب حدود ۵هزار کیلومتر و پهنای آن از شمال به جنوب حداکثر ۴هزار کیلومتر است. فلات تبت<ref>Tibet Plateau</ref>، معروف به بام دنیا، بخش جنوب غربی کشور را شامل شده و مشخص‌ترین و چشم‌گیرترین عارضۀ طبیعی آن به شمار می‌آید. فلات مزبور، که ارتفاع آن به ۴هزار تا ۴,۵۰۰ متر می‌رسد، از جنوب به کوهستان هیمالیا<ref>Himalayas</ref> می‌پیوندد و کشورهای هند و بوتان و نپال را از چین جدا می‌کند. بلندترین نقطۀ کرۀ زمین، قلّۀ اورست<ref>Everest</ref> با ارتفاع ۸,۸۴۸ متر، در مرز نپال جا دارد و رودخانه‌های بزرگ مِکونگ<ref>Mekong</ref>، یانگ‌تسه<ref>Yangtze</ref> (جانگ<ref>Chang</ref>) و هوانگ<ref>Huang</ref> (رود زرد<ref>Yellow River </ref>) از آن سرچشمه می‌گیرند. دشت تاکلاماکان<ref>Taklamakan</ref> و حوضۀ رود تاریم<ref>Tarim River</ref> در شمال فلات مزبور جا دارند و کوه‌های پامیر<ref>Pamir</ref> و تین‌ شان<ref>Tien Shan</ref> از غرب و شمال آن‌ها را محدود می‌کنند. پست‌ترین و گرم‌ترین ناحیۀ چین، گودال تورفان<ref>Turfan Depression</ref>، با ارتفاع ۱۵۴ متر در شمال شرقی حوضۀ تاریم واقع است و بخش جنوب غربیِ دشت گُبی<ref>Gobi Desert</ref> قسمت وسیعی از مغولستان داخلی<ref>Inner Mongolian</ref> را تشکیل می‌دهد. رشته‌کوه‌های داهینگ‌گان<ref>Dahinggan</ref> دشت مزبور را از شرق محدود می‌کند و دامنه‌های شرقی آن به جلگۀ آبرفتی<ref>alluvial plain</ref> منچوری<ref>Manchuria </ref> که از نواحی مهم کشاورزی چین است منتهی می‌شود. جلگۀ چین شمالی<ref>North China Plain </ref> در جنوب غربی جلگۀ منچوری و در ساحل غربی خلیج چیلی<ref>Gulf of Chihli </ref> قرار گرفته و شهر پکن در شمال آن قرار دارد و رود هوانگ از حاشیۀ جنوبی آن می‌گذرد. رشته‌کوه‌های بایان هارشان<ref>Bayan Harshan</ref>، یا دنبالۀ شرقی فلات تبت، سرچشمۀ رودهای هوانگ و جانگ را از هم جدا می‌کند و از شرق به فلات مرکزی چین منتهی می‌شود. فلات مزبور که با درّۀ رودهای هوانگ و دادو<ref>Dadu </ref> قطع می‌شود، ریزابه‌های متعدد رود جانگ را تغذیه می‌کند و از جنوب به حوضۀ سیچوآن<ref>Sichuan Basin</ref> یا حوضۀ سرخ<ref>Red Basin </ref> منتهی می‌شود. رود جانگ از غرب به این حوضه وارد می‌شود و از درّۀ شرقی آن بیرون می‌رود و در شمال غربی شهر شانگهای<ref>Shanghai</ref> به دریای چین شرقی می‌ریزد. ارتفاعات آهکی وومنگ شان<ref>Wumeng Shan</ref> که کارست<ref>karst</ref>ها، چاهک<ref>sink</ref>ها، فرکند<ref>ravine</ref>ها، روانه‌های زیرزمینی<ref>underground streams</ref>، و غارهای بسیاری در آن وجود دارند، دیوارۀ جنوبی حوضۀ سیچوآن را تشکیل می‌دهد. کرانه‌های چین از بریدگی‌ها و شبه‌جزیره‌ها و جزایر ساحلی بسیار پدید آمده است و شبه‌جزیرۀ لیجو<ref>Leizhou Peninsula </ref>، جزیرۀ هاینان<ref>Hainan</ref>، و دلتای رود جو<ref>Zhu River</ref>، در جنوب و شبه‌جزیرۀ شاندونگ<ref>Shandong Peninsula</ref> و خلیج چیلی در شرق، مهم‌ترین عوارض ساحلی آن هستند. چین به پنج ایالت خودگردان، ۲۲ استان و چهار ناحیۀ شهری تقسیم می‌شود و پکن، شانگهای، تیانجین<ref>Tianjin</ref>، شنیانگ<ref>Shenyang</ref>، ووهان<ref>Wuhan</ref>، جونگ‌چینگ<ref>Chongqing</ref>، گوانگجو<ref>Guangzhou</ref>، جنگدو (چنگدو)<ref>Chengdu </ref>، شیان<ref>Xi’an</ref>، هاربین<ref>Harbin </ref>، نانجینگ<ref>Nanjing</ref>، جانگجون (چانگچون)<ref>Changchun</ref>، دالیان<ref>Dalian</ref>، هنگ‌کنگ، و بسیاری شهرهای دیگر که جمعیت آن‌ها بیشتر از ۱میلیون نفر است، ازجمله مهم‌ترین آبادی‌های آن به‌شمار می‌آیند. کشور وسیع چین عمدتاً اقلیمی معتدل دارد و فاصله از اقیانوس، ارتفاع و عرض جغرافیایی از عوامل مؤثر در آب و هوای آن به‌شمار می‌آید. بیشتر بارندگی‌های چین در تابستان روی می‌دهد و از اردیبهشت تا شهریور به درازا می‌کشد. دمای شهر پکن در دی ماه ۴.۵ـ درجۀ سانتی‌گراد و در تیرماه ۲۶ درجۀ سانتی‌گراد است و میانگین بارندگی سالانۀ آن به ۶۲۳ میلی‌متر می‌رسد. نواحی شمال شرقی چین و نیز بخش‌های شرقی فلات تبت و جنوب رود جانگ از جنگل درختان پهن‌برگ پوشیده شده و کرانه‌های جنوبی را درختان کرنا مستور کرده‌اند. پوشش بخش شمالی رود جانگ را درختان سخت‌چوب و برگ‌ریز تشکیل داده و دشت‌ها و صحراهای شمالی از گیاهان استپی پوشیده شده است. حیات وحش چین، متناسب با اقلیم آن متنوع است؛ و پستاندارانی چون یاک (گاو بومی تبت)؛ خرس پاندا در جنگل‌های بامبوی سیچوان، اسب وحشی در نواحی شمالی و غربی و نیز آهو، گرگ، شتر دوکوهان، پلنگ، ببر، بوفالو، گربۀ وحشی، و میمون حیات وحش آن را تشکیل می‌دهند.

'''حکومت و سیاست'''. نوع حکومت چین، جمهوری توده‌ای تک‌حزبی با یک نهاد قانون‌گذاری است. کنگرۀ ملی خلق چین دارای ۲,۹۷۸ نماینده است که اعضای آن با نظارت مستقیم حزب کمونیست چین و برای یک دورۀ پنج‌ساله انتخاب می‌شوند. اعضای کنگرۀ مزبور رئیس‌جمهور و معاون او را برای مدت پنج سال برمی‌گزینند.

&nbsp;