مسجد جامع (تسوج)

نمای داخلی مسجد جامع تسوج

مسجد جامع تسوج

مسجد جامع (تسوج)

مسجد جامع در استان آذربایجان شرقی، شهر تسوج، در بافت شهری و در محدوده‌ای که به بازار و خیابان امام خمینی نزدیک است واقع شده. این مسجد به‌دلیل قدمت و ویژگی‌های معماری‌اش، یکی از آثار ارزشمند مذهبی و تاریخی شهرستان شبستر محسوب می‌شود.

این مسجد دو درب ورودی دارد یکی از مغرب که کوچک است و معلوم می‌شود بعداً‌ برای رفت و آمد نسوان، بقعه شده است. درب اصلی در وسط بازار تسوج قرار دارد که به یک خانه باغچه کوچک وارد می‌شود. در قسمت شمال حیاط دکان‌های بازار و قسمت غربی را وضوخانه و قسمت شرقی را بازار دکان‌های موقوقه مسجد تشکیل می دهند. بنای مسجد را به سده 10 هجری قمری و به‌طور کلی به دوره تیموریان نسبت می‌دهند. همچنین در برخی گزارش‌ها از کتیبه‌ای با تاریخ ۹۸۹ هجری قمری یاد شده که نشان می‌دهد این مسجد در اواخر قرن 10 قمری نیز مورد استفاده، تکمیل یا بازسازی بوده است. طاق‌ها شیوه ایلخانی و اشکال مختلفی دارند در دو سوی خاوری و باختری مسجد خواجه نشین‌های بزرگی تعبیه شده كه 4 متر درازا و حدود 5/2 متر پهنا دارد و مساحت كل مسجد 1120 متر مربع در ابعاد 32× 35 متر است. این اندازه نشان می‌دهد که مسجد، بنایی نسبتاً بزرگ و متناسب با کارکرد مذهبی و اجتماعی خود در مرکز شهر تاریخی تسوج بوده است. از نظر معماری، مسجد جامع تسوج بنایی آجری و ساده است که در عین سادگی، جزئیات قابل توجهی دارد. در این مسجد ۲۴ ستون دیده می‌شود که بخشی از آن‌ها آجری و بخشی سنگی هستند. وجود سرستون‌های مقرنس‌کاری‌شده سنگی از مهم‌ترین ویژگی‌های هنری این بناست و به آن جلوه‌ای خاص می‌بخشد.

این اثر ارزشمند در ۱ فروردین ۱۳۴۷ش با شماره ثبت ۷۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ثبت ملی مسجد، اهمیت تاریخی و فرهنگی آن را در سطح ملی تثبیت کرده و نشان می‌دهد که این بنا نه‌تنها برای مردم تسوج و شبستر، بلکه برای میراث معماری ایران نیز اهمیت دارد.