ایرج (خواننده): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]] | }}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]] | ||
ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)<br> | ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)<br> | ||
(نام اصلی: حسین خواجهامیری) خوانندۀ ایرانی. طی | (نام اصلی: حسین خواجهامیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. به گواه اساتید همدوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگترین خوانندهایست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگیهایی داشت که او را از خوانندگان همنسلش متمایز میکرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نتهای بالا. علاوه بر مهارت بیمانندی که در اوجخوانی داشت، بمخوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند میگوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگیهای دیگری چون کرشمهخوانی، تحریرها و چهچهههای متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانههای زیادی برای فیلمهای موسم به فیلمفارسی، و ممتاز بودن در گونهها و سبکهای مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچهبازاری) طی دهههای 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوبترین آوزاخوانان صاحبسبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحبسبک ایرانیست که دارای صدای ششدانگ بود. | ||
پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان بهنام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف میدانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. | پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان بهنام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف میدانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. همۀ آموزش حرفهای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود میشود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصیاش وابسته بوده. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفهای در سالهای پیش از انقلاب، هنرمندان برجستهای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطفالله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیبالله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کردهاند. | ||
کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت است از انواع برنامههای آوازی در سلسلهبرنامههای معروف ''گلها'' در رادیو و دیگر برنامههای رادیویی، و اجرای بیش از ۷۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگینترین ترانهها تا انواع کوچهبازاری و ترانههای فیلمفارسی. ایرج بهجای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلمها آواز میخواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوعالکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سالهای ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تکآهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. | |||
<br><!--11680900--> | <br><!--11680900--> | ||
[[رده:موسیقی]] | [[رده:موسیقی]] | ||
[[رده:ایران - اشخاص]] | [[رده:ایران - اشخاص]] | ||
نسخهٔ ۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۱
| حسین خواجهامیری ایرج | |
|---|---|
| زادروز |
خالدآباد 11 دی ۱۳۱1ش |
| درگذشت | تهران 21 مرداد 1405ش |
| ملیت | ایرانی |
| شغل و تخصص اصلی | خواننده |
| گروه مقاله | موسیقی |
| خویشاوندان سرشناس | احسان خواجهامیری (فرزند) |
ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)
(نام اصلی: حسین خواجهامیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. به گواه اساتید همدوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگترین خوانندهایست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگیهایی داشت که او را از خوانندگان همنسلش متمایز میکرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نتهای بالا. علاوه بر مهارت بیمانندی که در اوجخوانی داشت، بمخوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند میگوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگیهای دیگری چون کرشمهخوانی، تحریرها و چهچهههای متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانههای زیادی برای فیلمهای موسم به فیلمفارسی، و ممتاز بودن در گونهها و سبکهای مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچهبازاری) طی دهههای 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوبترین آوزاخوانان صاحبسبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحبسبک ایرانیست که دارای صدای ششدانگ بود.
پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان بهنام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف میدانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. همۀ آموزش حرفهای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود میشود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصیاش وابسته بوده. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفهای در سالهای پیش از انقلاب، هنرمندان برجستهای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطفالله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیبالله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کردهاند.
کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت است از انواع برنامههای آوازی در سلسلهبرنامههای معروف گلها در رادیو و دیگر برنامههای رادیویی، و اجرای بیش از ۷۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگینترین ترانهها تا انواع کوچهبازاری و ترانههای فیلمفارسی. ایرج بهجای محمدعلی فردین در فیلمها آواز میخواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوعالکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سالهای ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تکآهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت.