سرای قهرودی ها

از بناهای تاریخی دوره صفوی در اصفهان است که در خیابان عبدالرزاق، کوچه حمام شاه‌علی، و در محدوده بافت تاریخی بازار قرار دارد. این بنا در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۸۴ش با شماره ثبت ۱۲۱۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. جای‌گیری سرا در محورهای کهن تجاری اصفهان نشان می‌دهد که کارکرد آن در پیوند با فعالیت‌های بازرگانی و انبارداری وابسته به بازار شکل گرفته است و از همین‌رو در ردیف سراهای درون‌شهری اصفهان قابل بررسی است.

بر پایه گزارش‌های موجود، این ملک بزرگ که وسعت آن دست‌کم حدود ۱۳۰۰ متر مربع ذکر شده، در تملک خاندان اربابان اصفهانی بوده و در گذشته از مراکز مهم دادوستد خشکبار و عرقیجات به‌شمار می‌رفته است. در این سرا محصولاتی مانند آلوچه برغانی، آلوخشکه، پرهلو، انجیرخشکه، توت‌خشکه و نیز عرقیجاتی چون گلاب، نعناع، بیدمشک و خارشتر گردآوری و توزیع می‌شده است. این شواهد، کارکرد اقتصادی بنا را در شبکه توزیع کالاهای بومی نواحی قهرود، قمصر و کاشان نشان می‌دهد.

در سال‌های اخیر، این سرا دچار فرسودگی و آسیب کالبدی شده و بنا به گزارش‌های خبری، بخشی از دیوار آن نیز فروریخته است. با این حال، به سبب ثبت ملی، بنا همچنان از منظر حفاظت میراث فرهنگی اهمیت دارد و باید در چارچوب اسناد رسمی و گزارش‌های میدانی بررسی شود. همچنین درباره ساخت مسجدی در روبه‌روی سرا برای استفاده کسبه محل، گزارش‌های محلی وجود دارد که از پیوند این مجموعه با حیات مذهبی و اجتماعیِ پیرامون بازار حکایت می‌کند.