بند النگ

سد الیمالات
نام فارسی	سد الیمالات
کشور	ایران
نام لاتین	Elimalat Dam
موقعیت	فاصله 90کیلومتری غرب ساری، 8کیلومتری جنوب شهر نور
کاربری	مخزنی
مشخصات معماری	ارتفاع از پی: 26متر؛ ارتفاع از بستر: 22متر؛ طول تاج: 235متر؛ عرض تاج: 8متر؛ حجم کل سد: 0.8 میلیون مترمکعب

بند النگ

(یا: بند چارده) سدی تاریخی مربوط به دورۀ قاجار، در استان خراسان جنوبی، شهرستان بیرجند،  و در 5کیلومتری جنوب شرقی شهر بیرجند. در زمان حکمرانی محمد ابراهيم علم (ملقب به حشمت‌الملک) بر منطقۀ قهستان، در یکی از دره‌های رشته‌کوه باقران و در مسیر رودخانه‌ای فصلی ساخته شده است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۰ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مشخصات

ارتفاع سازه 5، طول تاج سد 22 و عرض تاج 4.20بین 3.30 تا 3.60متر است. مصالح به کار رفته در آن سنگ و آجر و ملات ساروج است. سد از لحاظ معماری بنایی ساده است که پیچیدگی زیادی ندارد. ضخامت سد در پایه 4.80متر و در تاج 3.30متر است. دو پشت‌بند در دو طرف کانال تخلیۀ آب وجود دارد که به استحکام بند می‌افزوده است. این دو پشت‌بند با سنگ و ساروج ، به طول یک متر و عرض 80 سانتیمتر و در بالای سازه، یعنی در 5متری ساخته شده است. کانال تخلیۀ بند به ارتفاع 2متر و عرض 1.3متر، کار تخلیۀ آب در زمان پر شدن مخزن را بر عهده دارد. با کار گذاشتن سه عدد تنبوشه (لوله) سفالی در ارتفاع دیواره که هر کدام دارای قطری از 10 الی 20سانتیمتر هستند، تخلیۀ آب پشت سد در موقع اضطرار انجام می‌پذیرد.

---