Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۹٬۶۳۹
ویرایش
تیمچه ملک التجار: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
}}[[پرونده:2042166790.jpg|جایگزین=تصویری از فضای میانی تیمچه|بندانگشتی|360x360پیکسل|تصویری از تیمچه]] | }}[[پرونده:2042166790.jpg|جایگزین=تصویری از فضای میانی تیمچه|بندانگشتی|360x360پیکسل|تصویری از تیمچه]] | ||
Timche Malekottojar | تیمچه ملک التجار Timche Malekottojar | ||
مجموعهبنایی متعلق به دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، در بازار بزرگ [[اصفهان، شهر|اصفهان]]. | مجموعهبنایی متعلق به دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، در بازار بزرگ [[اصفهان، شهر|اصفهان]]. این اثر در جبهه پیوند میان راسته [[بازار قیصریه (اصفهان)|بازار قیصریه]] و بازار دروازه اشرف و در راستۀ شرقی [[بازار بزرگ اصفهان|بازار بزرگ]]، کمی جلوتر از بازار زرگرها و عصارخانۀ شاهی واقع شده است. این بنا در اوایل سده 14ق (سال ۱۳۲۲ق /۱۲۸۳ش و ۱۹۰۴م) توسط محمدابراهیم ملکالتجار، از رجال و بازرگانان بنام عصر مشروطه، واقف موقوفات بزرگی چون «انگورستان ملک» و از پیشگامان حفاظت از ابنیه [[صفویه|صفوی]] در برابر موج تخریبهای [[ظل السلطان، مسعود میرزا (۱۲۶۶ـ۱۳۳۶ق)|ظلالسلطان]]، بنا شده و از زیباترین و درعینحال کاملترین تیمچههای بازار بزرگ است. در کتیبۀ اشعار فارسی دالان ورودی و سردر تیمچه، که از کاشی خشتی با [[نستعلیق، خط|خط نستعلیق]] زرد بر زمینه لاجوردی ساخته شده، اشعاری از میرزا ابوالقاسم طرب اصفهانی (فرزند [[همای شیرازی، محمدرضا قلی خان (۱۲۱۲ـ۱۲۹۰ق)|همای شیرازی]]) نگاشته شده که مصراع پایانی آن بر پایه حساب ابجد، تاریخ ۱۳۲۲ق را بازمینماید؛ کتیبهای که به تصریح استاد [[همایی، جلال الدین (اصفهان ۱۲۷۸ ـ اصفهان ۱۳۵۹)|جلالالدین همایی]]، نظم و خط آن اثر طبع و قلمِ والدش (میرزا ابوالقاسم طرب) بوده است. این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ش بهعنوان یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت ۹۰۶۵ به ثبت رسیده است. | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
'''مشخصات بنا''' | '''مشخصات بنا''' | ||
مجموعه از | مجموعه از سه بخش پیوسته با عملکردهای تخصصی شامل [[تیمچه]]، [[سرا]] و بهاربند تشکیل شده است که به صورت پیدرپی بر روی یک محور قرار گرفتهاند و سامانهای یکپارچه از ورود و تخلیه بار تا استقرار دفاتر تجاری و تبادل کالا را فراهم آوردهاند. فضای میانی تیمچه، که مهمترین قسمت مجموعه است، به اندازۀ دو طبقه ارتفاع دارد و با طاقهای رسمیبندی و [[مقرنس|مقرنسکاری]]<nowiki/>های چشمنواز پوشیده شده است؛ این تزئینات هندسی از سرستونهای دیوارهها آغاز شده و با پرسپکتیوی دقیق تا اوج گنبد امتداد یافتهاند تا علاوه بر هدایت مطلوب نور خورشید به داخل، حس رفعت فضایی را تقویت کنند. در میانه کف این بخش نیز حوضی هشتضلعی مستقر است که در اقلیم گرم و خشک بازار، نقشی مؤثر در تلطیف رطوبتی فضا ایفا میکرده است. [[حجره|حجره]]<nowiki/>هایی در دو طبقه (هر طبقه 10 حجره، به صورت قرینه)، پیرامون این فضا تعبیه شده است. نمای این فضا با ترکیبی از آجر و کاشی تزئین شده، که با پنجرههای چوبیِ پرکار حجرهها، فضایی زیبا و قابل توجه پدید آورده است. تیمچه توسط یک ورودی که در شرق آن قرار گرفته به بازار متصل میشود، سرا در میانۀ این مجموعۀ سهتایی واقع است و صحن مستطیلشکل کوچکی در میانه دارد. رواقهایی در دو طبقه بر گرد این صحن میگردند و دسترس حجرهها از طریق آنهاست؛ نظم و ریتم ستونهای باربر در این بخش افزون بر بخشبندی متناسب غرفهها، جریان حرکت تجار و مراجعان را بهسوی پلکانهای طبقه فوقانی هدایت میکرده است. قسمتی از سقف این رواق در میانۀ طبقۀ دومِ اضلاعِ صحن حذف شده و بدین ترتیب، در حجم صحن گشایش و تنوع ایجاد گردیده است. فضای درونی تیمچه با راهروی یک اشکوبهای در ضلع غربی و درست در روبروی راهروی ورودی، به سرا متصل میشود. بنای بهاربند، سرای کوچک و سادهای است که در کنار این سرا قرار گرفته و بازارچهای از بین آنها میگذرد؛ این محوطه روباز در انتهای مجموعه بهعنوان بارانداز اختصاصی کالا، محل پارک و توقف بارکشها و چهارپایان بازرگانان کاربری داشته است تا بارگیری و تخلیه محمولهها بدون ایجاد اختلال در آرامش و دادوستد فضاهای مسقف تیمچه و سرا انجام پذیرد. | ||
از جمله تزئینات به کار رفته در این تیمچه، کاشی [[معقلی]]، کاشی [[معرق کاری|معرق]]، کاشیهای خشتی، گچبریها و کتیبههای کاشی هفترنگ است. حجرههای تیمچه با [[ارسی|ارسی]]<nowiki/>های چوبی کار شدهای پوشانده شده است. کاربندیهای سقف تیمچه نیز با کاشی معرق آراسته شده است. | |||
| خط ۳۸: | خط ۳۹: | ||
[[رده:ابنیه سنتی ایران]] | [[رده:ابنیه سنتی ایران]] | ||
[[رده:جغرافیای ایران]] | [[رده:جغرافیای ایران]] | ||
[[رده:اصفهان]] | |||