پرش به محتوا

تیمچه ملک التجار: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۲۳: خط ۲۳:




'''مشخصات بنا'''


'''مشخصات بنا'''
مجموعه از سه بخش پیوسته با عملکردهای تخصصی شامل [[تیمچه]]، [[سرا]] و بهاربند تشکیل شده است که به صورت پی‌درپی بر روی یک محور قرار گرفته‌اند و سامانه‌ای یکپارچه از ورود و تخلیه بار تا استقرار دفاتر تجاری و تبادل کالا را فراهم آورده‌اند. فضای میانی تیمچه، که مهم‌ترین قسمت مجموعه است، به اندازۀ دو طبقه ارتفاع دارد و با طاق‌های رسمی‌بندی و [[مقرنس|مقرنس‌کاری‌]]<nowiki/>های چشم‌نواز پوشیده شده است؛ این تزئینات هندسی از سرستون‌های دیواره‌ها آغاز شده و با پرسپکتیوی دقیق تا اوج گنبد امتداد یافته‌اند تا علاوه بر هدایت مطلوب نور خورشید به داخل، حس رفعت فضایی را تقویت کنند. در میانه کف این بخش نیز حوضی هشت‌ضلعی مستقر است که در اقلیم گرم و خشک بازار، نقشی مؤثر در تلطیف رطوبتی فضا ایفا می‌کرده است. [[حجره|حجره‌]]<nowiki/>هایی در دو طبقه (هر طبقه 10 حجره، به صورت قرینه)، پیرامون این فضا تعبیه شده است. نمای این فضا با ترکیبی از آجر و کاشی تزئین شده، که با پنجره‌های چوبیِ پرکار حجره‌ها، فضایی زیبا و قابل توجه پدید آورده است. تیمچه توسط یک ورودی که در شرق آن قرار گرفته به بازار متصل می‌شود، سرا در میانۀ این مجموعۀ سه‌تایی واقع است و صحن مستطیل‌شکل کوچکی در میانه دارد. رواق‌هایی در دو طبقه بر گرد این صحن می‌گردند و دسترس حجره‌ها از طریق آنهاست؛ نظم و ریتم ستون‌های باربر در این بخش افزون بر بخش‌بندی متناسب غرفه‌ها، جریان حرکت تجار و مراجعان را به‌سوی پلکان‌های طبقه فوقانی هدایت می‌کرده است. قسمتی از سقف این رواق در میانۀ طبقۀ دومِ اضلاعِ صحن حذف شده و بدین ترتیب، در حجم صحن گشایش و تنوع ایجاد گردیده است. فضای درونی تیمچه با راهروی یک اشکوبه‌ای در ضلع غربی و درست در روبروی راهروی ورودی، به سرا متصل می‌شود. بنای بهاربند، سرای کوچک و ساده‌ای است که در کنار این سرا قرار گرفته و بازارچه‌ای از بین آنها می‌گذرد؛ این محوطه روباز در انتهای مجموعه به‌عنوان بارانداز اختصاصی کالا، محل پارک و توقف بارکش‌ها و چهارپایان بازرگانان کاربری داشته است تا بارگیری و تخلیه محموله‌ها بدون ایجاد اختلال در آرامش و دادوستد فضاهای مسقف تیمچه و سرا انجام پذیرد.


مجموعه از بناهای [[تیمچه]]، [[سرا]] و بهاربند تشکیل شده است که به صورت پی‌درپی بر روی یک محور قرار گرفته‌اند. فضای میانی تیمچه، که مهم‌ترین قسمت مجموعه است، به اندازۀ دو طبقه ارتفاع دارد و با طاق‌های رسمی‌بندی پوشیده شده است. [[حجره|حجره‌]]<nowiki/>هایی در دو طبقه (هر طبقه 10 حجره، به صورت قرینه)، پیرامون این فضا تعبیه شده است. نمای این فضا با ترکیبی از آجر و کاشی تزیین شده، که با پنجره‌های چوبیِ پرکار حجره‌ها، فضایی زیبا و قابل توجه پدید آورده است. تیمچه توسط یک ورودی که در شرق آن قرار گرفته به بازار متصل می‌شود، سرا در میانۀ این مجموعۀ سه‌تایی واقع است و صحن مستطیل‌شکل کوچکی در میانه دارد. رواق‌هایی در دو طبقه بر گرد این صحن می‌گردند و دسترس حجره‌ها از طریق آنهاست. قسمتی از سقف این رواق در میانۀ طبقۀ دومِ اضلاعِ صحن حذف شده و بدین ترتیب، در حجم صحن گشایش و تنوع ایجاد گردیده است. فضای درونی تیمچه با راهروی یک اشکوبه‌ای در ضلع غربی و درست در روبروی راهروی ورودی، به سرا متصل می‌شود. بنای بهاربند، سرای کوچک و ساده‌ای است که در کنار این سرا قرار گرفته و بازارچه‌ای از بین آنها می‌گذرد.
از جمله تزئینات به کار رفته در این تیمچه، کاشی [[معقلی]]، کاشی [[معرق کاری|معرق]]، کاشی‌های خشتی، گچ‌بری‌ها و کتیبه‌های کاشی هفت‌رنگ است. حجره‌های تیمچه با [[ارسی|ارسی‌]]<nowiki/>های چوبی کار شده‌ای پوشانده شده‌ است. کاربندی‌های سقف تیمچه نیز با کاشی معرق آراسته شده‌ است.


از جمله تزیینات به کار رفته در این تیمچه، کاشی [[معقلی]]، کاشی [[معرق کاری|معرق]] و کتیبه‌های کاشی هفت‌رنگ است. حجره‌های تیمچه با [[ارسی|ارسی‌]]<nowiki/>های چوبی کار شده‌ای پوشانده شده‌ است. کاربندی‌های سقف تیمچه نیز با کاشی معرق آراسته شده‌ است.




۴۹٬۶۳۹

ویرایش