پرش به محتوا

مورچه خورت، روستا: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:


مورچه‌خورْت، روستا<br>مورچه‌خورت روستایی در [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، بخش مرکزی [[برخوار و میمه|شهرستان برخوار و میمه]]. با ارتفاع ۱,۶۷۵ متر، در دشتی در ۵۲کیلومتری شمال غربی [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و ۲۷‌کیلومتری شمال غربی [[شاهین شهر|شاهین‌شهر]]، سه‌راهی اصفهان به [[میمه، شهر (اصفهان)|میمه]] و اصفهان به [[نطنز، شهر|نطنز]]، قرار دارد.
مورچه‌خورْت، روستا  


قرار گرفتن آن در دشت‌های مرکزی ایران موجب شده که آب‌وهوای منطقه در گروه اقلیم‌های معتدل و خشک قرار گیرد. بارندگی سالانه در این ناحیه محدود است و شرایط طبیعی آن بیشتر با دشت‌های نیمه‌خشک فلات مرکزی ایران شباهت دارد.
روستایی تاریخی و مرکز دهستانی به همین نام در بخش مرکزی شهرستان [[شاهین شهر|شاهین‌شهر]] و میمه در [[اصفهان، استان|استان اصفهان]] است. با ارتفاع ۱,۶۷۵ متر، در دشتی در ۵۲کیلومتری شمال غربی [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و ۲۷‌کیلومتری شمال غربی [[شاهین شهر|شاهین‌شهر]]، سه‌راهی اصفهان به [[میمه، شهر (اصفهان)|میمه]] و اصفهان به [[نطنز، شهر|نطنز]]، قرار دارد. قرارگیری در دامنه‌های شرقی [[زاگرس، کوهستان|زاگرس]] و پیشانی دشت‌های فلات مرکزی، اقلیمی معتدل، خشک و کم‌باران با تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد به این منطقه بخشیده است. موقعیت ارتباطی ویژهٔ مورچه‌خورت در محل تلاقی راه‌های کاروان‌رو شمالی–جنوبی فلات ایران، نقشی پایدار در رونق اقتصادی و اهمیت راهبردی آن در سده‌های گذشته ایفا کرده است.


مورچه‌خورت از نظر تاریخی نیز اهمیت دارد. در دشت‌های شمالی این روستا یکی از رویدادهای مهم تاریخ ایران در دوره [[افشاریه]] رخ داده است. در سال ۱۱۴۲ قمری نبردی میان [[نادرشاه افشار]] و [[اشرف افغان]] در این منطقه روی داد که در نهایت با شکست اشرف افغان پایان یافت. این پیروزی از وقایع مهم در روند تثبیت قدرت نادرشاه و پایان نفوذ افغان‌ها در ایران به شمار می‌آید.
مورچه‌خورت در تاریخ تحولات سیاسی و نظامی ایران جایگاهی تعیین‌کننده دارد؛ بارزترین رویداد ثبت‌شده در پیشینهٔ این ناحیه، «جنگ مورچه‌خورت» در ۲۰ ربیع‌الثانی ۱۱۴۲ق (نوامبر ۱۷۲۹م) است. در این نبرد سرنوشت‌ساز، قوای [[قزلباش]] به فرماندهی نادرقلی افشار ([[طهماسب قلی خان جلایر|طهماسب‌قلی‌خان]]، پیش از پادشاهی) سپاه [[اشرف افغان]] را در دشت‌های شمالی آبادی به سختی شکست دادند. این پیروزی پس از نبرد مهماندوست دامغان، شکست نهایی اشغالگران هوتکی، آزادسازی اصفهان و بازگشت سلطنت به شاه [[طهماسب صفوی دوم|طهماسب دوم صفوی]] را رقم زد.


قرار گرفتن مورچه‌خورت در کنار راه‌های اصلی و نیز نزدیکی آن به مراکز شهری اطراف، در شکل‌گیری نقش ارتباطی و تاریخی این روستا در منطقه شمالی استان اصفهان تأثیر داشته است.<br><!--38473500-->
از دیدگاه باستان‌شناختی، شاکلهٔ تاریخی مورچه‌خورت دربرگیرندهٔ دو اثر فاخر است: نخست، ارگ تاریخی مورچه‌خورت که کهن‌ترین لایه‌های استقرار آن به قرون متقدم اسلامی و حتی دوره‌های پیش‌اسلامی بازمی‌گردد و در سده‌های بعد باززنده‌سازی شده است؛ این مجموعه پس از ارگ بم از بزرگ‌ترین سازه‌های خشتی–گلی و قلعه‌روستاهای مسکونی ایران به‌شمار می‌رود و با حصاری رفیع، هشت برج نگهبانی و عناصر درون‌بافتی نظیر حمام، مسجد، بازارچه و گذرگاه‌های مسقف انتظام یافته است. دوم، [[کاروانسرای شاه عباسی (اصفهان)|کاروانسرای شاه‌عباسی]] مورچه‌خورت، بنایی با پلان چهارایوانی و آجرکاری‌های پیراسته از عصر [[صفویه|صفوی]] که به‌سبب اصالت معماری و سلامت کالبدی، در فهرست میراث جهانی [[یونسکو]] به ثبت رسیده است و پیوند وثیق این مرکز جمعیتی را با شبکهٔ راه‌های بازرگانی عهد صفوی و [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] بازگو می‌کند.
 
<br><!--38473500-->
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:اصفهان]]
[[رده:اصفهان]]
۴۹٬۷۱۲

ویرایش