Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۹٬۷۱۲
ویرایش
کبوترخانه های ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
کبوترخانههای ایران | کبوترخانههای ایران | ||
(یا: برج [[کبوتر (پرندگان)|کبوتر]]) یکی از شگفتانگیزترین ابداعات [[معماری (رایانه)|معماری]] بومی در فلات مرکزی ایران بهشمار میرود. این سازهها بناهایی عامالمنفعه و زراعی بودند که برای جلب، پناه دادن و گردآوری کبوتران صحرایی در پیرامون شهرها، دشتها و مزارع ساخته میشدند. هدف از برپایی این برجها نه شکار یا بهرهگیری از گوشت پرنده، بلکه تولید مرغوبترین کود حیوانی (معروف به چلغوز) برای باروری زمینهای [[کشاورزی]] و نیز مصارفی چون [[دباغی]] چرم و باروتسازی بوده است. | |||
هرچند کهنترین گزارشهای مکتوب دربارهٔ وجود برجهای کبوتر در ایران به سدههای نخستین اسلامی و سفرنامههای جهانگردانی چون [[ابن بطوطه|ابنبطوطه]] میرسد، اما اوج شکوفایی، گسترش و مهندسی این بناها به دورهٔ [[صفویه]] در حوزهٔ [[زاینده رود|زایندهرود]] و [[اصفهان، شهر|اصفهان]] بازمیگردد. در عصر صفوی، سیاحان نامداری چون [[شاردن، ژان باپتیست (۱۶۴۳ـ۱۷۱۳)|شاردن]] و [[تاورنیه، ژان باتیست (۱۶۰۵ـ۱۶۸۹)|تاورنیه]] شمار کبوترخانههای فعال در حوزهٔ [[اصفهان، دشت|دشت اصفهان]] را بیش از سه هزار برج گزارش کردهاند. ارزش اقتصادی محصول این برجها در کشاورزی سنتی ایران به حدی بود که مزارع صیفیکاری معروف مرکز ایران، بهویژه [[خربزه]] و [[هندوانه]]، بدون این کودهای سرشار از [[نیتروژن]] و [[فسفر]] امکان باردهی مطلوب نداشتند. برجهای کبوتر سالانه یک بار گشوده میشدند تا محصول انباشتهشده در کف تخلیه شود و صاحبان آنها از فروش این کود درآمدی پایدار کسب میکردند. | هرچند کهنترین گزارشهای مکتوب دربارهٔ وجود برجهای کبوتر در ایران به سدههای نخستین اسلامی و سفرنامههای جهانگردانی چون [[ابن بطوطه|ابنبطوطه]] میرسد، اما اوج شکوفایی، گسترش و مهندسی این بناها به دورهٔ [[صفویه]] در حوزهٔ [[زاینده رود|زایندهرود]] و [[اصفهان، شهر|اصفهان]] بازمیگردد. در عصر صفوی، سیاحان نامداری چون [[شاردن، ژان باپتیست (۱۶۴۳ـ۱۷۱۳)|شاردن]] و [[تاورنیه، ژان باتیست (۱۶۰۵ـ۱۶۸۹)|تاورنیه]] شمار کبوترخانههای فعال در حوزهٔ [[اصفهان، دشت|دشت اصفهان]] را بیش از سه هزار برج گزارش کردهاند. ارزش اقتصادی محصول این برجها در کشاورزی سنتی ایران به حدی بود که مزارع صیفیکاری معروف مرکز ایران، بهویژه [[خربزه]] و [[هندوانه]]، بدون این کودهای سرشار از [[نیتروژن]] و [[فسفر]] امکان باردهی مطلوب نداشتند. برجهای کبوتر سالانه یک بار گشوده میشدند تا محصول انباشتهشده در کف تخلیه شود و صاحبان آنها از فروش این کود درآمدی پایدار کسب میکردند. | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
با ورود کودهای شیمیایی ارزانقیمت از دورهٔ [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] و زوال تدریجی نظام کشاورزی سنتی، کبوترخانهها کارکرد اقتصادی خود را از دست دادند و بخش اعظمی از آنها رو به ویرانی گذاشت؛ بااینحال، بقایای این برجها همچنان بهعنوان سندی درخشان از معماری پایدار، همزیستی سودمند انسان با طبیعت و ساماندهی ارگانیک منابع زیستی در تاریخ ایران شناخته میشوند. | با ورود کودهای شیمیایی ارزانقیمت از دورهٔ [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] و زوال تدریجی نظام کشاورزی سنتی، کبوترخانهها کارکرد اقتصادی خود را از دست دادند و بخش اعظمی از آنها رو به ویرانی گذاشت؛ بااینحال، بقایای این برجها همچنان بهعنوان سندی درخشان از معماری پایدار، همزیستی سودمند انسان با طبیعت و ساماندهی ارگانیک منابع زیستی در تاریخ ایران شناخته میشوند. | ||
[[رده:معماری]] | |||
[[رده:اصطلاحات و مفاهیم، سبک ها و تاریخ عمومی]] | |||